• Ολομέλεια – Ομιλία περί του νομοσχεδίου για τα Αγροτικά Ακίνητα (Επί της αρχής)

    «Διαχείριση και προστασία ακινήτων Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων – Ρύθμιση εμπραγμάτων δικαιωμάτων και λοιπές διατάξεις».

    (Επί της αρχής)

    ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΟΥΣΟΥΡΟΥΛΗΣ (ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ ΝΔ): Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε.

    Αγαπητοί συνάδελφοι, αν η οικονομία βασίζεται στη γη, η αγροτική οικονομία εξαρτάται από τη γη, σχεδόν αποκλειστικά. Αφορά στο 30%, περίπου, της συνολικής χρησιμοποιούμενης έκτασης, ενώ απασχολεί, κύριε Υπουργέ, ελάχιστους, 9% του δυναμικού, αντιπροσωπεύει δε το 2,5% του Α.Ε.Π.. Τα ποσοστά αυτά όμως ειδικά για την περιφέρεια έχουν εντελώς διαφορετική σημασία. Ιδιαίτερα στις περιοχές εκείνες με εγγύτητα στα αστικά κέντρα, όπου το «αγροτικό» έπαψε πλέον να ταυτίζεται με το «γεωργικό», τα ποσοστά αυτά εμφανίζουν αυξητικές τάσεις. Και ως προς το Α.Ε.Π. αλλά και ως προς την απασχόληση.

    Αλλά δεν είναι μόνο αυτός ο λόγος για τον οποίον θα έπρεπε να δούμε με άλλο μάτι τη γεωργική γη στο νομοσχέδιο που συζητάμε σήμερα. Υπάρχουν, κύριε Υπουργέ και άλλοι σπουδαιότεροι. Και αυτό το γνωρίζουν καλά οι συνάδελφοι του ΠΑ.ΣΟ.Κ., του κόμματος που ήρθε στην εξουσία υποσχόμενο αύξηση του αγροτικού εισοδήματος, μείωση του κόστους παραγωγής, μείωση των εισφορών στον ΕΛΓΑ.

    Αυτά είχε υποσχεθεί ο, μέχρι την επόμενη Κυριακή, αρχηγός του ΠΑ.ΣΟ.Κ., κ. Παπανδρέου, σε προεκλογική ομιλία του το 2009 στη Λάρισα, αν θυμάμαι καλά. Έγιναν ακριβώς τα αντίθετα. Το πάζλ της αναξιοπιστίας συνεχώς συμπληρώνεται. Θα δώσω δυο παραδείγματα. Πρώτον, οι δυσλειτουργίες φορέων όπως ο ΟΠΕΚΕΠΕ και ο ΕΛΓΑ που καθυστερούν -αν δεν αλλοιώνουν- την καταβολή των ενισχύσεων και των αποζημιώσεων και δεύτερο, οι αδυναμίες υλοποίησης μέτρων στήριξης του αγροτικού τομέα, από τα σχέδια βελτίωσης και τα γεωργο-περιβαλλοντικά μέτρα μέχρι τα ΟΠΑΑΧ για τις ορεινές και μειονεκτικές περιοχές της χώρας.

    Αν σας εκπλήσσει η λέξη «αναξιοπιστία», σας ρωτώ αν έχετε υπόψη τι απέγιναν εκείνα τα 450 εκατομμύρια του Ταμείου Αγροτικής Επιχειρηματικότητας που είχε εξαγγείλει πριν από 11 μήνες ο κ. Χρυσοχοΐδης.

    Ελπίζουμε πάντως, κύριοι συνάδελφοι, ότι το νομοσχέδιο που συζητάμε σήμερα, παρά τα όποια προβλήματα, να μπορέσει να λειτουργήσει ως ένα μικρό αντίβαρο στην κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει ο αγροτικός τομέας της χώρας.

    Είναι αλήθεια ότι η πολιτική αγροτικής γης βασίζεται σε αμέτρητες και παμπάλαιες διατάξεις που χρονολογούνται από την εποχή διανομής μικρών αγροτεμαχίων σε δικαιούχους πρόσφυγες από το τότε Υπουργείο Εποικισμού, πρόδρομο του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, μέσα από τις μεγάλες απαλλοτριώσεις της δεκαετίας του ’20. Η απαραίτητη για την ιστορική εκείνη εποχή πολιτική τεμαχισμού του κλήρου απεδείχθη στη συνέχεια βλαπτική για την ανταγωνιστικότητα του κλάδου.

    Σήμερα, κύριε Υπουργέ, θα ήταν άκρως επίκαιρο ένα ολοκληρωμένο σχέδιο αξιοποίησης και διαχείρισης της αδιάθετης αγροτικής γης, με αναπροσανατολισμό των χρήσεων προς νέες δραστηριότητες συμβατές με την ιστορία και το χαρακτήρα των ακινήτων.

    Αναπροσανατολισμός σημαίνει προσέλκυση στον πρωτογενή τομέα ανθρώπων με εξειδίκευση, όχι μόνο μέσω της παραχώρησης αγροτικής γης, αλλά και σε συνδυασμό με προγράμματα που να τους εξασφαλίζουν την απαραίτητη κεφαλαιακή και επιστημονική στήριξη.Και ερωτώ: Δεν θα μπορούσε αυτό το νομοσχέδιο να συνδεθεί κατά κάποιο τρόπο με εξειδικευμένα προγράμματα του «Αλέξανδρος Μπαλτάτζης»; Αυτό όμως είναι μία άλλη συζήτηση.

    Βασική προϋπόθεση για μία αποτελεσματική προστασία και αξιοποίηση της αγροτικής γης, είναι η γνώση από πλευράς της Πολιτείας για το πόσα και ποια ακίνητα διαθέτει, πού και σε ποια κατάσταση βρίσκονται.

    Ο Υπουργός, ο κ. Δριβελέγκας, στην Επιτροπή έκανε έναν υπολογισμό. Ανέφερε ότι η συνολική έκταση για την οποία μιλάμε είναι περίπου έντεκα εκατομμύρια στρέμματα, κάτι που αντιστοιχεί σχεδόν στο ¼ της συνολικής καλλιεργούμενης γης, από τα οποία τα προς παραχώρηση είναι περίπου τα τρία εκατομμύρια. Περίπου έντεκα, περίπου τρία! Δηλαδή, στο περίπου, κύριε Υπουργέ.

    Αλήθεια, μπορούμε να υπολογίσουμε, μέσα από τις ρυθμίσεις του σχεδίου νόμου, ποιο ποσοστό της γης αυτής –έστω και στο περίπου- θα παραχωρηθεί σε πρωτογενή δραστηριότητα;

    Αλλά και να τα γνωρίζαμε όλα αυτά με ακρίβεια, αναγνωρίζουμε ως Νέα Δημοκρατία, τις πράγματι αντικειμενικές δυσχέρειες που δημιουργούν στο Υπουργείο οι αλλεπάλληλες, πολύπλοκες και πολλαπλές προσαρμογές που έχουν επέλθει σε ρυθμίσεις εξήντα και εβδομήντα ετών. Αναγνωρίζουμε επίσης, και την καλή σας πρόθεση να τις τακτοποιήσετε όσο είναι δυνατόν.

    Κύριοι συνάδελφοι, η απουσία πολιτικού προσανατολισμού, η λογική του «ό,τι προκύψει» από τον πιθανό χρήστη της παραχώρησης, δεν μας βρίσκει σύμφωνους.

    Επίσης, δεν μας βρίσκει σύμφωνους και η επικινδυνότητα να ανοίξει ο δρόμος για νέες κατατμήσεις, αλλά και αλλαγές χρήσης, μέσα από εξίσου πολύπλοκες διατάξεις, όπως αυτές που θεσπίζονται.

    Για τη νομική πολυπλοκότητα σας είχα ήδη ενημερώσει. Μάλιστα, είχα καταθέσει σε συνεργάτες σας την απαραίτητη νομική τεκμηρίωση.

    Όλα αυτά και ιδιαίτερα τα δύο τελευταία, νομίζουμε ότι επηρεάζουν την αποτελεσματικότητα των ρυθμίσεων αυτών θα πρέπει να τα δείτε έστω και στην πορεία προς την εφαρμογής τους.

    Εμείς, πάντως, τα είχαμε επισημάνει. Είχαμε επισημάνει τα διαχειριστικά προβλήματα από το πλήθος ειδικών παραχωρητηρίων για διάφορους σκοπούς, αναπτυξιακούς, κοινωφελείς, γεωργικούς, κτηνοτροφικούς, τουριστικούς, λατομικούς και μεταλλευτικούς. Είχαμε επισημάνει τα διοικητικά προβλήματα από τον επιμερισμό της διαχείρισης και παραχώρησης ακινήτων μεταξύ της κεντρικής διοίκησης, της αποκεντρωμένης διοίκησης και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Σας είχαμε επίσης προτείνει, κύριε Υπουργέ, να επιφυλάξετε μία εξουσιοδοτική διάταξη προκειμένου να τα αντιμετωπίσετε χωρίς να δημιουργούνται παρερμηνείες σχετικά με το ποιος είναι αρμόδιος για ποιο θέμα.

    Είχαμε επισημάνει, επίσης, την αδυναμία των Διευθύνσεων Αγροτικής Ανάπτυξης να αποτυπώνουν εκτάσεις ή ακίνητα μετά την κατάργηση των παλαιών τοπογραφικών γραφείων αλλά και τις ιδιαιτερότητες που έχει κάθε Περιφερειακή Ενότητα, που δεν επιτρέπουν οριζόντια αντιμετώπιση του θέματος.

    Οφείλω δε να ομολογήσω ότι πράγματι αποδεχθήκατε κάποιες ρυθμίσεις και λάβατε υπόψη τις παρατηρήσεις μας σχετικά με τους κινδύνους ενδεχόμενης υποτίμησης της αξίας της γης σε ορισμένες περιοχές.

    Αναλογιζόμενοι τα προβλήματα που ενδέχεται να προκύψουν κατά τη δημιουργία και τη λειτουργία της βάσης δεδομένων από τον ΟΠΕΚΕΠΕ, σας είχαμε κάνει μία συγκεκριμένη πρόταση. Εμείς δεν είμαστε υπέρ της δημιουργίας μιας αποθήκης πληροφοριών. Είμαστε υπέρ της δημιουργίας μιας λειτουργικής βάσης δεδομένων που να μπορεί να επικαιροποιείται, να ενημερώνεται και να χρησιμοποιείται ακόμα και για την επιβολή κυρώσεων, και πάνω απ’ όλα, να είναι προσβάσιμη σε όλους, από υπηρεσίες μέχρι τους πολίτες.

    Υπενθυμίζω την πρότασή μας: να αναλάβει τη βάση δεδομένων άλλος φορέας, εγνωσμένου κύρους, ή έστω να ορισθεί ως τεχνικός σύμβουλος, και με εξουσιοδοτική διάταξη, με Κοινή Υπουργική Απόφαση, να προβλέψετε όλες τις τεχνικές λεπτομέρειες.

    Μπορεί να σας φαίνεται απλό, αλλά η πληροφορική είναι μία σύνθετη διαδικασία. Εγώ πιστεύω –και θέλω να το ξανασκεφτείτε- ότι δεν έχει νόημα να φτιάξουμε μία αποθήκη στην οποία να στοκάρουμε αρχεία και μάλιστα σε μορφή μη επεξεργάσιμη.

    Είχαμε, επίσης, επισημάνει και το θέμα με τους βοσκότοπους ιδίως στο πλαίσιο της νέας Κοινής Αγροτικής Πολιτικής. Κύριε Υπουργέ, γνωρίζετε πολύ καλά ότι η συμμετοχή των κτηνοτρόφων στα προγράμματα, ενδέχεται να μην είναι δυνατή εάν δεν υπάρξουν μόνιμοι βοσκότοποι. Μάλιστα, σας είχαμε προτείνει τη δημιουργία ενός κώδικα διαχείρισης των υφιστάμενων βοσκοτόπων, επισημαίνοντας τις μεγάλες δυσκολίες που αντιμετωπίζουν και οι ίδιοι οι δήμοι κατά την προετοιμασία των προκηρύξεων για την ανάθεση των βοσκοτόπων.

    Όσον αφορά στο θέμα της εγγραφής ανταλλαγμάτων από την παραχώρηση: Πρότασή μας είναι τα ανταλλάγματα αυτά να εγγράφονται σε ειδικό κωδικό και να κατευθύνονται σε συγκεκριμένα έργα στην Περιφέρεια, αλλά και σε έργα του ιδίου Υπουργείου ως συμπληρωματικός πόρος για έργα στήριξης του αγροτικού εισοδήματος.

    Λάβατε επίσης υπόψη σας και άλλες παρατηρήσεις μας, όπως, για παράδειγμα, το θέμα της άνισης μεταχείρισης διαδόχων κτηνοτρόφων των αρχικών κληρούχων, όπου η Πολιτεία τους είχε υποσχεθεί ότι μετά από μία 20ετία θα αποκτήσουν κυριότητα. Υπάρχουν όμως και άλλα ζητήματα που πρέπει να ρυθμίσουμε. Θα τα συζητήσουμε κι ενόψει της αυριανής συζήτησης στην Ολομέλεια επί των άρθρων.

    Θα ήθελα στο σημείο αυτό, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, να σταθώ σε ένα σχόλιο που διατυπώθηκε στην Επιτροπή: Ότι η Νέα Δημοκρατία κάνει φασαρία για λόγους πολιτικών εντυπώσεων, αλλά στο τέλος ψηφίζει. Πρακτικά -όπως απέδειξα και θα αποδείξω αύριο- η «φασαρία» αυτή γίνεται για τη βελτίωση του νομοσχεδίου. Και είναι γεγονός ότι πολλές από τις παρατηρήσεις μας έγιναν δεκτές. Γι’ αυτό δεν πρέπει να συγχέετε την υπεύθυνη στάση μας. Και αυτή είναι μια σύσταση προς όλους όσους σπεύδουν να εκφράσουν τέτοιου είδους απόψεις.

    Εσείς εξαιρείστε, κύριε Υπουργέ, γιατί ήδη υπογραμμίσατε στη συζήτηση που κάναμε στην Επιτροπή τόσο τη συμμετοχή, όσο και την ποιότητα των παρατηρήσεων όλων των συναδέλφων επί σειράς εξειδικευμένων θεμάτων.

    Η διαμόρφωση του νομοσχεδίου αυτού απέδειξε πως μπορεί, εφόσον το θέλουμε όλοι, να λειτουργήσει σωστά η κοινοβουλευτική διαδικασία.

    Θα ήθελα τώρα να θέσω δύο ακόμη θέματα που συνδέονται με την εφαρμογή του νόμου.

    Το πρώτο αφορά στην κατάργηση του Αγροτικού Κώδικα και του ν. 2185/1952 σε σχέση με το άρθρο 117 του Συντάγματος. Χωρίς να την υιοθετώ, μου έχει κατατεθεί η άποψη ότι με απόφαση του Ανώτατου Ειδικού Δικαστηρίου δεν επιτρέπεται ακόμα και η ερμηνεία του νόμου. Αυτό είναι ένα παράδειγμα το οποίο έχει να κάνει με τη νομική πολυπλοκότητα που σας ανέφερα. Υπενθυμίζω για άλλη μία φορά ότι σας έχω καταθέσει τη σχετική νομική τεκμηρίωση και περιμένω, ενδεχομένως από τους συνεργάτες σας, να μου πουν ποιες από τις παρατηρήσεις μου δεν μπορούν να υιοθετήσουν και για ποιο λόγο.

    Το δεύτερο θέμα που συνδέεται με την εφαρμογή του νόμου είναι το Μητρώο Αγροτών. Οι περισσότεροι συνάδελφοι στην Επιτροπή το έθιξαν. Σας ζητήσαμε να μας ενημερώσετε σε ποιο στάδιο βρίσκεται το Μητρώο, δεδομένου ότι η εγγραφή σε αυτό αποτελεί προϋπόθεση για τη μία από τις τρεις κατηγορίες για τις οποίες επιτρέπεται η παραχώρηση. Απάντηση δεν πήραμε. Το ζήτημα των Μητρώων έχει να κάνει και με την προηγούμενη παρατήρησή μου σχετικά με τα συστήματα πληροφορικής. Δεν είναι τόσο απλά τα πράγματα. Δεν πρόκειται για τεφτέρι στο οποίο γράφουμε όποιον έρχεται και δηλώνει αγρότης ή έμπορος.

    Μπορεί το νομοσχέδιο, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, να μη δημιουργεί τις απαραίτητες συνθήκες ανάπτυξης μέσα από την αξιοποίηση της αγροτικής γης με κατάλληλο αναπροσανατολισμό, όπως είπα και στην αρχή, όμως, διαχειρίζεται ικανοποιητικά μία πραγματικά σύνθετη και πολύπλοκη κατάσταση. Γι’ αυτό και το ψηφίζουμε επί της αρχής. Το βασικό θέμα είναι πότε θα λειτουργήσει.

    Αναμένουμε τις τελικές σας θέσεις κυρίως ως προς τα άρθρα 23, 24, 29 και 36, προκειμένου να καθορίσουμε τη στάση μας στην αυριανή κατ’ άρθρο συζήτηση. Ευχαριστώ.

Comments are closed.