• Ολομέλεια – Ομιλία περί του νομοσχεδίου για το Ελληνικό και το Ήλιος

    «Αξιοποίηση του πρώην Αεροδρομίου Ελληνικού – Πρόγραμμα ΗΛΙΟΣ – Προώθηση της χρήσης ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές (Ενσωμάτωση Οδηγίας 2009/28/ΕΚ) – Κριτήρια Αειφορίας Βιοκαυσίμων και Βιορευστών (Ενσωμάτωση Οδηγίας 2009/30/ΕΚ)».

    ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΟΥΣΟΥΡΟΥΛΗΣ:

    Θα ξεκινήσω από εκεί που σταμάτησε ο κ. Κουβέλης. Αγαπητέ συνάδελφε, όπως συμβαίνει στην πολιτική, έτσι και στην ενέργεια: το παλιό, πετρέλαιο και λιγνίτης, κοστίζει και ρυπαίνει, το καινούριο, φυσικό αέριο, είναι ασταθές – οι τιμές ανεβοκατεβαίνουν – και το εναλλακτικό, οι ΑΠΕ, είναι αβέβαιο. Πέρα από αυτά, το τρίπτυχο βιωσιμότητα, ασφάλεια και επάρκεια ισχύει για κάθε οικονομική δραστηριότητα, και κυρίως για την ενέργεια.

    Το ερώτημα είναι αν σήμερα είμαστε ενεργειακά ασφαλείς, διότι επάρκεια είναι βέβαιο ότι δεν έχουμε. Δυστυχώς δεν είμαστε ασφαλείς. Και αυτό που συνέβη αυτά τα δύο χρόνια είναι πρωτοφανές, κύριοι συνάδελφοι. Πρωτοφανές! Πριν από δύο μήνες λίγο έλλειψε η χώρα να υποστεί μπλακ άουτ, αφού συνέπεσε να έχουμε και θέμα φυσικού αερίου, αλλά και πρόβλημα τροφοδοσίας του λιγνιτικού σταθμού της Μελίτης στη Φλώρινα. Και αυτό, υπό συνθήκες ύφεσης όπου δεν υπάρχει καν μεγάλη ζήτηση, είναι αδιανόητο. Και όχι μόνο. Η προκάτοχος του κ. Παπακωνσταντίνου, η κα. Μπιρμπίλη, αποφάσισε σε συνθήκες ύφεσης, να ανεβάσει επιπλέον το στόχο ώστε το 40% της ηλεκτροπαραγωγής να προέρχεται από ΑΠΕ.

    Το ΙΟΒΕ, τον περασμένο Ιούνιο, εκτίμησε ότι το ποσοστό αυτό απαιτεί 9,1 GW επιπλέον ισχύ. Αυτά για να κατανοήσουμε τι θα πει ‘ενεργειακός σχεδιασμός ΠΑΣΟΚ’. Θα είμαι συγκεκριμένος και θα ήθελα απαντήσεις από τον Υπουργό. Για να έχουμε επάρκεια και ασφάλεια, θα πρέπει: η συμβατική παραγωγή, δηλαδή οι θερμικοί σταθμοί, να μπορεί να καλύπτει την αιχμή της ζήτησης. Θα πρέπει επίσης, οι εγκαταστάσεις ΑΠΕ να είναι ισόρροπα ανεπτυγμένες στη χώρα, για να μην υπερφορτίζονται τα τοπικά δίκτυα. Τέλος, θα πρέπει να υπάρχει ισορροπία, μεταξύ θερμικών μονάδων και μονάδων ΑΠΕ. Αυτοί είναι κανόνες αδιαμφισβήτητοι.

    Πριν από λίγες ώρες, ο κ. Ζερβός, Πρόεδρος της ΔΕΗ, με αφορμή μία μεγάλη σύμβαση αντικατάστασης λιγνιτικής μονάδας, μας παρουσίασε στην αρμόδια Επιτροπή σχέδιο το οποίο θα πρέπει να οδηγήσει μέχρι το 2022, τη λιγνιτική παραγωγή της χώρας στα 1.300 MW. Πώς θα επιτευχθεί ισορροπία; Θα ανεβεί το φυσικό αέριο; Και για ποιο φυσικό αέριο μιλάμε, όταν η Κυβέρνηση έχει εγκαταλείψει και τους αγωγούς, αλλά και τις συμβάσεις προμήθειας;

    Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, για να πετύχουμε ασφάλεια και επάρκεια, απαιτούνται επενδύσεις. Επενδύσεις δεν υπάρχουν και δεν βλέπω να υπάρξουν. Όχι μόνο στην παραγωγή, αλλά και στα δίκτυα και αυτό αφορά βεβαίως και το επικό έργο «ΗΛΙΟΣ». Επικό ακόμα και στην εκδοχή των 2 GW.

    Για την παραγωγή ΑΠΕ απαιτούνται κατά τη γνώμη μου δύο πράγματα. Ορθή χωροταξία και ορθή αναλογία. Αναλογία μεταξύ των τεχνολογιών. Δηλαδή κατάλληλο μίγμα. Εμείς τι κάνουμε; Αποφασίζουμε χωρίς να ξέρουμε πόσα MW ΑΠΕ χρειαζόμαστε, πού τα χρειαζόμαστε και πόσο γρήγορα μπορούμε να τα εντάξουμε στο σύστημα.

    Οι απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα δεν είναι μόνο πολιτικές, είναι οικονομικές και τεχνικές. Και αυτές πρέπει να δίνονται μόνο μέσα από ένα μακροχρόνιο ενεργειακό σχεδιασμό που σήμερα, δυστυχώς, δεν υπάρχει. Υπάρχει μόνο ένα κείμενο του Υπουργείου το οποίο περιφέρεται μεταξύ ΚΑΠΕ και Υπουργείου. Αυτές οι τεχνικές απαντήσεις θα πρέπει να δίνονται και στο πρόγραμμα «ΗΛΙΟΣ». Γιατί; Διότι αν δεν δοθούν, τα ζητήματα του «ΗΛΙΟΣ» σύντομα θα γίνουν πολιτικά και το πρόγραμμα θα καταρρεύσει, θα χαθεί. Δεν συνέβη το ίδιο με την επένδυση των Αράβων στον Αστακό με το LPG; Δεν υπήρχε τεχνική ωριμότητα και κατέληξε σε πολιτικό φιάσκο. Πόσα παραδείγματα τέτοια έχουμε; Επιπολαιότητα έχουμε και στο σχεδιασμό.

    Άλλωστε από τον μακροχρόνιο ενεργειακό σχεδιασμό απορρέει και το σχέδιο δράσης για τη διείσδυση των ΑΠΕ. Το άρθρο 21 της τροπολογίας που καταθέσατε αναφέρεται σε μία έκθεση η οποία αποτελεί μνημονιακή υποχρέωση. Όμως η έκθεση αυτή, κατά τη γνώμη μου, θα πρέπει να συσχετίζεται με το σχέδιο δράσης που προβλέπεται στο άρθρο 2β του κεφαλαίου Γ’, για το οποίο, πολύ σωστά το Υπουργείο, αναθέτει την τεχνική υποστήριξή του στο ΚΑΠΕ. Όπως ζήτησα και στην επιτροπή, το ίδιο πρέπει να γίνει και με την έκθεση του άρθρου 21. Θα πρέπει να υπάρχει ενιαία υποστήριξη, να αντιμετωπίζονται δηλαδή τα τεχνικά ζητήματα από ανθρώπους που μιλούν την ίδια γλώσσα.

    Με την έλλειψη του ενεργειακού σχεδιασμού, αλλά και την αδυναμία μας να διαμορφώσουμε ένα κατάλληλο μίγμα ΑΠΕ αλλά και να προχωρήσουμε σε επενδύσεις στα συμβατικά καύσιμα, η Ελλάδα, δυστυχώς, έχει γίνει έρμαιο αν όχι όμηρος, εξωτερικών παραγόντων. Πρόκειται για ασυγχώρητα λάθη που θα τα βρούμε σύντομα μπροστά μας. Ήδη αρχίζει και εμφανίζεται το πρόβλημα στη ΔΕΗ, η οποία έχει υποστεί ζημιές. Και εδώ θυμάμαι τον κ. Παπακωνσταντίνου να μας εγκαλεί στην επιτροπή για τις ζημιές που εμφάνισε η ΔΕΗ το 2008, όταν η τιμή του πετρελαίου είχε φθάσει στα 180 δολάρια το βαρέλι και όταν η ζήτηση, εκείνο το θερμό καλοκαίρι του 2008, είχε ξεπεράσει κάθε προηγούμενο.

    Δεν θέλω να πω πολλά για τις διεθνείς ενεργειακές συμφωνίες, θα μας δοθεί η ευκαιρία, πολύ σύντομα, να κάνουμε κουβέντα, ούτε και για τα θέματα των υδρογονανθράκων – έχει γίνει πολλή συζήτηση – ελπίζω και εύχομαι να πάνε όλα καλά.

    Θέλω να σταθώ στο θέμα της τροπολογίας για το λιγνιτικό πόρο. Η αύξηση του λιγνιτικού πόρου που αποδίδεται στις τοπικές κοινωνίες, είναι μία καλή πρωτοβουλία με την οποία είμαι σύμφωνος. Ωστόσο, θα ήθελα να πω ότι όλα αυτά που κάνουμε στα λιγνιτορυχεία δεν έχουν καμία μακροπρόθεσμη προοπτική.

    Θα κάνω λοιπόν μία συγκεκριμένη πρόταση καταθέτοντας και ένα σχετικό σχέδιο.

    Στις περιοχές που έχουμε λιγνιτικούς σταθμούς και ορυχεία, χρειάζεται ένα master plan, το οποίο θα διαμορφώνει στρατηγικές για την αποκατάσταση και την αξιοποίηση των χώρων, σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα τριάντα ετών και θα περιλαμβάνει τα σημερινά εξαντλημένα ορυχεία, αλλά και αυτά που θα εξαντληθούν στο μέλλον – αν και εγώ προσωπικά, κύριε Κουβέλη, δεν πιστεύω ότι θα μείνουμε μόνο με 1.300 MW λιγνιτικά το 2022. Επίσης, θα συνυπολογίζει τις οικονομικές, οικολογικές και κοινωνικές διαστάσεις των παρεμβάσεων που γίνονται σήμερα και οι οποίες είναι πολύ φτωχές. Για παράδειγμα, οι περιβαλλοντικοί όροι στην Πτολεμαΐδα είναι κατά τη γνώμη μου αστείοι. Η ΔΕΗ φυτεύει ακακίες επειδή έχουν καλό ριζικό σύστημα για να γλυτώσει τα έξοδα. Αυτά δεν είναι αποκατάσταση. Τέλος, το master plan, θα περιλαμβάνει και μία ανάλυση κόστους-ωφελειών των προτάσεων αποκατάστασης και αξιοποίησης. Θα γίνει δε, ένα σημείο αναφοράς για την αξιολόγηση κάθε είδους έργου που θα υλοποιείται στις περιοχές αυτές. Καταθέτω την πρόταση αυτή στα Πρακτικά. Θα πρότεινα επίσης στο Υπουργείο να αναθέσει σε κάποιον άνθρωπο να έρθει σε επαφή με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Υπάρχει το ταμείο για την παγκοσμιοποίηση, ένα πάρα πολύ σημαντικό εργαλείο. Θα μπορούσαμε λοιπόν, να συνδέσουμε τον περιορισμό της λιγνιτικής παραγωγής, ως αποτέλεσμα της παγκοσμιοποίησης και να ζητήσουμε να επενδυθούν πόροι για να γίνουν αυτά τα master plan και από εκεί και πέρα, να κοιτάξουμε τι άλλο θέλουμε και μπορούμε να κάνουμε σε αυτές τις περιοχές.

    Σας ευχαριστώ.

Comments are closed.