ΑΡ.ΠΡΩΤ. 11/13.1.2010

Αθήνα, 13 Ιανουαρίου 2010

Επίκαιρη Επερώτηση

προς την

Υπουργό Οικονομίας, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας

Τα Κοινοτικά Προγράμματα έχουν αποτελέσει κινητήριο δύναμη ανάπτυξης και μοχλό πραγματικής σύγκλισης για τη χώρα μας. Η αποτελεσματική αξιοποίηση των πηγών χρηματοδότησης και η επίσπευση της απορρόφησης των πόρων από την Ευρωπαϊκή Ένωση για τα συγχρηματοδοτούμενα έργα του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) καθίσταται, στη σημερινή συγκυρία, ιδιαίτερα κρίσιμη για την ανάταξη της Ελληνικής οικονομίας.

Μετά από τέσσερις συνολικά αναθεωρήσεις, λόγω του κακού και πρόχειρου σχεδιασμού του Γ’ ΚΠΣ 2000-2006 από το ΠΑΣΟΚ και μετά από παράτασή του, το Πρόγραμμα έκλεισε στο σύνολό του στις 31.12.2009. Το μεγαλύτερο μέρος του είχε ολοκληρωθεί στις 30.06.2009, καθώς επιτεύχθηκε η πλήρης απορρόφηση των προβλεπόμενων κοινοτικών πόρων. Για τα υπόλοιπα Επιχειρησιακά Προγράμματα η Κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας είχε επιτύχει την παράτασή τους μέχρι τις 31.12.2009, λόγω των καταστροφικών πυρκαγιών του 2007, ενώ είχε εξασφαλίσει πλήρως τη χρηματοδότησή τους από το ΠΔΕ.

Η καταχώρηση των πόρων της Προγραμματικής Περιόδου 2007-2013 (ΕΣΠΑ) στο Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Πρόγραμμα (ΟΠΣ) ξεκίνησε τον Μάϊο του 2009. Υπενθυμίζουμε ότι η Ελλάδα είναι μία από τις τέσσερις πρώτες χώρες, για τις οποίες η Επιτροπή, το Δεκέμβριο του 2008, ενέκρινε τα Συστήματα Διαχείρισης και Ελέγχου για το σύνολο των Επιχειρησιακών Προγραμμάτων του ΕΣΠΑ που χρηματοδοτούνται από το ΕΤΠΑ και το Ταμείο Συνοχής. Πριν από την έγκριση αυτή, όπως ισχύει και για τις άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δεν μπορούσε να «ξεκινήσει» το ΕΣΠΑ. Τον Οκτώβριο του 2009 στο ΟΠΣ του ΕΣΠΑ είχαν ήδη καταχωρηθεί 804 εκ. ευρώ, ήτοι το 3,07% του συνολικού του προϋπολογισμού.

Η Κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ, στον Προϋπολογισμό του 2010, αναφέρει ότι: «η κατανομή των σχετικών κονδυλίων στο ΠΔΕ 2010 έγινε με γνώμονα την επίσπευση και την ολοκλήρωση της απορρόφησης των πόρων του Γ’ ΚΠΣ, των κοινοτικών πρωτοβουλιών και έργων του Ταμείου Συνοχής, καθώς και την εντατικοποίηση της χρηματοδότησης των δράσεων του ΕΣΠΑ». Τα μέχρι σήμερα, όμως, πεπραγμένα της Κυβέρνησης καταδεικνύουν την αναντιστοιχία λόγων και έργων. Πιο συγκεκριμένα:

1^ον. Η ολιγωρία της Κυβέρνησης, ήδη από τις πρώτες μέρες, είχε ως αποτέλεσμα την απώλεια κοινοτικών πόρων από το Γ’ ΚΠΣ.

2^ον. Η Κυβέρνηση αδυνατεί να διευκρινίσει πώς προτίθεται να πληρώσει τα επιπλέον 5,8 δισ. ευρώ της υπερδέσμευσης του Γ’ ΚΠΣ.

3^ον. Κατά τους 3 πρώτους μήνες διακυβέρνησης της χώρας από το ΠΑΣΟΚ το ΕΣΠΑ πάγωσε τελείως. Τις τελευταίες 100 ημέρες καταχωρήθηκαν μόνο 129 εκ. ευρώ, φτάνοντας τη συνολική απορρόφησή του στο 3,56% (από 3,07% τον Οκτώβριο του 2009).

4^ον. Η Κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι θα προβεί στην αναθεώρηση της δομής και του τρόπου υλοποίησης του ΕΣΠΑ, καθυστερώντας, επί της ουσίας, την εφαρμογή του και «στεγνώνοντας» κι άλλο την αγορά σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη χρονική συγκυρία.

5^ον. Η Κυβέρνηση, αν και αναφέρεται στην αναγκαιότητα ενίσχυσης της ρευστότητας στη αγορά, προχώρησε στη μείωση, κατά το ήμισυ, του προϋπολογισμού των προκηρύξεων για την ενίσχυση των Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων και των ελεύθερων επαγγελματιών, από 1,3 δισ. € σε 590 εκατ. ευρώ.

6^ον. Παράλληλα σημειώνουμε ότι δεν έχει συγκληθεί εδώ και 3 μήνες (από τις εκλογές και μετά) η Κεντρική Γνωμοδοτική Επιτροπή του Επενδυτικού Νόμου με αποτέλεσμα τη μη έγκριση των νέων επενδυτικών σχεδίων που είναι στο στάδιο της αξιολόγησης, των τροποποιήσεων υλοποιούμενων σχεδίων και των αποφάσεων ολοκλήρωσης των ήδη εγκεκριμένων επενδυτικών έργων.

7^ον. Με βάση το Σχέδιο Νόμου για τη ρύθμιση επιχειρηματικών και επαγγελματικών οφειλών προς τα πιστωτικά ιδρύματα ο Επενδυτικός Νόμος 3299/2004 θα «κλείσει» στα τέλη Ιανουαρίου. Παράλληλα, το Υπουργείο θα προβεί σε επανεξέταση του συνόλου των ρυθμίσεων για την απαιτούμενη αναμόρφωση του Νόμου 3299/2004. Με δεδομένο ότι ο νέος Νόμος θα απαιτήσει την έγκριση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, στελέχη του Υπουργείου και της αγοράς εκτιμούν ότι όλο το 2010 κινδυνεύει η αγορά να μείνει χωρίς Επενδυτικό Νόμο, σε μία κρίσιμη οικονομική συγκυρία για τη χώρα.

Κατόπιν τούτων,

ΕΠΕΡΩΤΑΤΑΙ

η κα. Υπουργός:

1. Ποιο είναι το σαφές, πέραν από τους διθυραμβικούς και επικοινωνιακούς τόνους, χρονοδιάγραμμα του Υπουργείου για την έναρξη της εφαρμογής του ΕΣΠΑ και της υλοποίησης του ΠΔΕ, ώστε να τονωθεί η ζήτηση και να ενισχυθεί η πραγματική οικονομία;

2. Πότε υπολογίζει το Υπουργείο πως θα ολοκληρωθεί η ανακοινωθείσα διαδικασία επανασχεδιασμού, συνεργασίας με τα συναρμόδια Υπουργεία και σχετικής διαβούλευσης με τους εκπροσώπους των επιχειρηματικών φορέων βασικών κλάδων της οικονομίας για την αναθεώρηση του Επενδυτικού Νόμου, και σε ποιες «ριζικές» και «απαραίτητες» αλλαγές σχεδιάζει να προβεί σε σχέση με τον υπάρχοντα Επενδυτικό Νόμο;

3. Ποιο είναι το πλαίσιο της αναπτυξιακής στρατηγικής του Υπουργείου που βασίζεται, όπως καταδεικνύεται από τις εκατό πρώτες μέρες της διακυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ, σε ολιγωρίες αναφορικά με την απορρόφηση πόρων από το Γ’ ΚΠΣ, στο «πάγωμα» του ΕΣΠΑ, στη μείωση του προϋπολογισμού των προκηρύξεων για την ενίσχυση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και των ελεύθερων επαγγελματιών, στον παροπλισμό της Κεντρικής Γνωμοδοτικής Επιτροπής του Επενδυτικού Νόμου, και στο «κλείσιμο», μέχρι νεωτέρας, του Επενδυτικού Νόμου της χώρας;

Οι Επερωτώντες Βουλευτές

1. Χρήστος Σταϊκούρας
2. Λευτέρης Αυγενάκης
3. Σταύρος Καλαφάτης
4. Γεώργιος Καρασμάνης
5. Ολγα Κεφαλογιάννη
6. Κων/νος Κόλλιας
7. Ελίζα Βόζεμπεργκ
8. Θεόφιλος Λεονταρίδης
9. Κωστής Μουσουρούλης
10. Αθανάσιος Μπούρας
11. Αθανάσιος Νάκος

ΟΝΟΜΑ ΕΠΩΝΥΜΟ ΒΟΥΛΕΥΤΟΥ:ΚΩΣΤΗΣ ΜΟΥΣΟΥΡΟΥΛΗΣ

ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ: ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

ΕΚΛΟΓΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ: ΝΟΜΟΣ ΧΙΟΥ

ΕΡΩΤΗΣΗ

(1918/24-11-2011)

Προς: Υπουργό Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας & Ναυτιλίας, κ. Μ. Χρυσοχοΐδη

Θέμα: Αναθεώρηση Προγραμμάτων ΕΣΠΑ και συνδρομή της Ομάδας Κρούσης (Task Force) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

Στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2012 που κατατέθηκε πρόσφατα και συζητείται στη Βουλή, για πρώτη φορά αναφέρεται πως δεν επετεύχθη ο στόχος απορρόφησης του ΕΣΠΑ για το α’ εξάμηνο του 2011 (σελ. 23). Γίνεται επίσης παραδοχή πως, η εξαγγελθείσα από το 2009 αναθεώρηση του ΕΣΠΑ και των Επιχειρησιακών Προγραμμάτων του, δεν έχει ολοκληρωθεί και αναμένεται να γίνει μέχρι το τέλος του έτους (σελ. 80-81). Σύμφωνα με την ίδια πηγή, έχουν όμως ολοκληρωθεί και αποσταλεί στην Ε. Επιτροπή, οι τροποποιημένοι χρηματοδοτικοί πίνακες των Προγραμμάτων, λαμβάνοντας υπόψη την αύξηση του ποσοστού της Κοινοτικής συνδρομής στο 85% (πλην των Περιφερειακών Επιχειρησιακών Προγραμμάτων του Στόχου 2).

Επίσης, προ λίγων ημερών, δημοσιοποιήθηκε η πρώτη έκθεση του επικεφαλής της νεοσύστατης Ομάδας Κρούσης (Task Force) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Ελλάδα κ. Ράιχενμπαχ, (ιδίως σημείο “2. Επιτάχυνση έργων Πολιτικής Συνοχής”), με αναφορές στο ΕΣΠΑ και την τεχνική βοήθεια που αιτήθηκαν από τις ελληνικές αρχές. Η συνδρομή ειδικών, ή η εισαγωγή βέλτιστων πρακτικών και τεχνογνωσίας από άλλα Κράτη-Μέλη, είναι καλοδεχούμενες, εφόσον επίσης δημιουργούνται συνθήκες για την αξιοποίησή τους. Για να υπάρξει όμως αυτή η αξιοποίηση, είναι απαραίτητο να προσδιορίζει το αρμόδιο Υπουργείο τη συνδρομή που θεωρεί αναγκαία σε συγκεκριμένη θεματολογία, ή εργαλεία, και να διαθέτει ένα σχέδιο ενσωμάτωσής τους στην ελληνική διοίκηση.

Παράλληλα, ο αρμόδιος Υπουργός ανακοίνωσε τη δημιουργία «δύο Εγγυοδοτικών Ταμείων, μέσα από το ΕΣΠΑ, ως εγγύηση προς την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων», το ένα ύψους 500 εκατ. Ευρώ για ρευστότητα προς τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και το άλλο ύψους 1,5 δις Ευρώ, προκειμένου να χρηματοδοτηθούν «όλες οι αναπτυξιακές πρωτοβουλίες της χώρας, τα μεγάλα έργα, οι δρόμοι, η διαχείριση των σκουπιδιών και άλλες δραστηριότητες τις οποίες έχει ανάγκη η χώρα και για την ανάπτυξή της και για να λύσει τα μεγάλα περιβαλλοντικά προβλήματα, αλλά και για να δημιουργήσει μεγάλα έργα υποδομής».

Λαμβανομένων υπόψη των ανωτέρω, και επειδή, όπως έχει ανακοινωθεί, επίκειται στις αρχές του 2012 η τροποποίηση του Κοινοτικού Κανονισμού ώστε να αυξηθεί δυνητικά το ποσοστό της Κοινοτικής συνδρομής στο 95%,

Ερωτάται ο κ. Υπουργός:

1. Σε συνέχεια της τροποποίησης του Κανονισμού, προβλέπεται να γίνει και νέα αναθεώρηση των Προγραμμάτων μέσα στο 2012; Ή πρόκειται να γίνει μόνον τροποποίηση των χρηματοδοτικών πινάκων, εφόσον οι όποιες αλλαγές αποτυπωθούν στη φετινή αναθεώρηση;

2. Συγκεκριμένα, εφόσον ο σχετικός Κανονισμός δεν έχει ακόμα τροποποιηθεί, η δημιουργία των δυο «Εγγυοδοτικών Ταμείων» θα χρειαστεί να περιληφθεί σε νέα αναθεώρηση το 2012; Από ποια Προγράμματα και με ποια κατανομή αναμένεται να δεσμευθούν οι πόροι ύψους 2 δις Ευρώ; Τι μέτρα προτίθεται να λάβει το Υπουργείο, ώστε οι πόροι αυτοί να αποδεσμευθούν εγκαίρως, προκευμένου να μη δημιουργηθεί κίνδυνος απώλειάς τους κατά τα τελευταία έτη υλοποίησης του ΕΣΠΑ;

3. Προτίθεται το Υπουργείο να ζητήσει τη συνδρομή που φαίνεται να είναι έτοιμη να διαθέσει η Task Force, προκειμένου να φέρει σε πέρας τη διαδικασία της αναθεώρησης και ανασχεδιασμού του ΕΣΠΑ; (σημείο “Reprogramming and reviewing procedures” της έκθεσης)

4. Δεδομένου ότι το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Τεχνική υποστήριξη της εφαρμογής» (απορρόφηση 27,39% στις 31/10/2011) περιλαμβάνει ήδη στο στρατηγικό σχεδιασμό του την υποστήριξη Δικαιούχων του ΕΣΠΑ, καθώς και όλων των δομών του Συστήματος Διαχείρισης και Ελέγχου, για ποιο λόγο δεν έχουν ήδη αναγνωρισθεί οι ανάγκες για τεχνική βοήθεια προς σημαντικούς δικαιούχους και έργα, «ιδίως, αλλά όχι μόνο, σε περιφερειακό επίπεδο», όπως αναφέρει η έκθεση της Task Force; Υπό το ίδιο πλαίσιο, υπάρχει και εάν ναι, ποιο είναι το πρόβλημα αξιοποίησης των πόρων τεχνικής βοήθειας που προβλέπονται ήδη εντός του εκάστοτε τομεακού ή περιφερειακού Προγράμματος; Γιατί απαιτήθηκε η συνδρομή της Task Force ώστε να ενεργοποιηθούν τα ανωτέρω; Τι είδους συνδρομή ζητούν οι ελληνικές αρχές από την Task Force, που εκ των πραγμάτων έχει λιγότερη γνώση από τις ίδιες, αναφορικά με τις ανάγκες των Δικαιούχων του ΕΣΠΑ, ή τους λόγους υστέρησης των έργων, όπου αυτή παρατηρείται;

5. Προτίθεται το Υπουργείο να ζητήσει τη συνδρομή της Task Force σε τυχόν διαπραγμάτευση με τη Γενική Διεύθυνση Περιφερειακής Πολιτικής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, αναφορικά με αλλαγές ή διευκολύνσεις στο Σύστημα Διαχείρισης και Ελέγχου του ΕΣΠΑ, ή το σχετικό Κοινοτικό θεσμικό πλαίσιο;

6. Επειδή το πρόγραμμα ‘HELIOS’ αναφέρεται παρενθετικά στην έκθεση της Task Force, έχει υποβληθεί από το Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, πρόταση χρηματοδότησής του (ή μέρους) από το ΕΣΠΑ; Περιλαμβάνεται σε τυχόν αλλαγή του προγραμματισμού του ενεργειακού σκέλους του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη»;

7. Προτίθεται ο αρμόδιος Υπουργός να ενημερώσει τη Διαρκή Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου σχετικά με τα ανωτέρω και ιδίως όσον αφορά το περιεχόμενο της αναθεώρησης του ΕΣΠΑ και των Επιχειρησιακών Προγραμμάτων προ της υποβολής τους στις υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής;

Ο Ερωτών Βουλευτής

Κωστής Μουσουρούλης Αθήνα, 24.11.2011

Βουλευτής Ν. Χίου

ΟΝΟΜΑ ΕΠΩΝΥΜΟ ΒΟΥΛΕΥΤΟΥ: ΚΩΣΤΗΣ ΜΟΥΣΟΥΡΟΥΛΗΣ

ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ: ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

ΕΚΛΟΓΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ: ΝΟΜΟΣ ΧΙΟΥ

ΕΡΩΤΗΣΗ 2835/14.12.2011

Προς: Υπουργό Περιβάλλοντος Ενέργειας & Κλιματικής Αλλαγής

Υπουργό Οικονομικών

Θέμα: Συγχώνευση ΙΓΜΕ

Η προφανής προχειρότητα με την οποία έχει δρομολογηθεί η συγχώνευση με απορρόφηση[1] του Ινστιτούτου Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών (ΙΓΜΕ) από το Εθνικό Κέντρο Περιβάλλοντος και Αειφόρου Ανάπτυξης καταδεικνύεται από σειρά γεγονότων. Συγκεκριμένα, η σημαντική αποψίλωση του ΙΓΜΕ από προσωπικό[2] και ειδικά στα περιφερειακά παραρτήματα[3] θέτει σε κίνδυνο ερευνητικά προγράμματα, ιδιαίτερα σημαντικά για τη χώρα, πολλά από τα οποία χρηματοδοτούνται από Ευρωπαϊκούς πόρους.

Ήδη το ΙΓΜΕ είχε υποβάλει:

1. Τεχνικά Δελτία Έργων[4] συνολικού προϋπολογισμού 9.600.000 Ευρώ, περίπου, για το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Ανταγωνιστικότητα και Επιχειρηματικότητα (Ε.Π.Α.Ε.), τα οποία στις 14/7/11 εντάχθηκαν στο Πρόγραμμα με σχετικές αποφάσεις[5]. Η χρηματοδότηση τους είναι προγραμματισμένη να ξεκινήσει από 1/1/12. Τα προγράμματα αυτά αφορούν στη γεωλογική υποδομή του χερσαίου και του υποθαλάσσιου χώρου, τις μη ενεργειακές πρώτες ύλες και τη γεωθερμική ενέργεια.
2. Τεχνικά Δελτία Έργων[6] συνολικού προϋπολογισμού 1.460.000 ευρώ για το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Ψηφιακή Σύγκλιση (Ε.Π.Ψ.Σ.), τα οποία εντάχθηκαν[7] στις 13/4/11. Το πρόγραμμα αφορά σε γεωχωρικά δεδομένα.
3. Τεχνικά Δελτία για 5 έργα συνολικού προϋπολογισμού 12.200.000 Ευρώ, περίπου έχουν υποβληθεί ατύπως ή βρίσκονται στο στάδιο της διαβούλευσης για το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Περιβάλλον & Αειφόρος Ανάπτυξη (Ε.Π.ΠΕΡ.Α.Α.) μεταξύ των οποίων και το Εθνικό Δίκτυο Παρακολούθησης Υπογείων Υδάτων – Οδηγία ΕΚ/2000/60

Δεδομένου ότι το ΙΓΜΕ αποτελεί εθνικό γεωλογικό φορέα με σημαντική συμβολή στην έρευνα και τη μελέτη του ορυκτού πλούτου της χώρας, ενώ η αξιοποίηση των σχετικών Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων είναι καθοριστικής σημασίας για το αναπτυξιακό μέλλον της χώρας

Ερωτώνται οι κ. Υπουργοί:

1. Με ποιο τρόπο θα διασφαλιστεί η χρηματοδότηση και η έγκαιρη εκταμίευση των πόρων για τα παραπάνω έργα τα οποία είναι αναπτυξιακού και περιφερειακού χαρακτήρα;

1. Πώς θα διασφαλιστεί ο απαιτούμενος αριθμός προσωπικού το οποίο είναι εξειδικευμένο στο συγκεκριμένο αντικείμενο για την άρτια εκτέλεση των παραπάνω έργων και την πλήρη απορρόφηση των κοινοτικών κονδυλίων; Προτίθεται ο κ. Υπουργός να επανεξετάσει το ζήτημα της εφεδρείας του προσωπικού των κατηγοριών ΥΕ και ΔΕ του Ι.Γ.Μ.Ε και αν ναι με ποια κριτήρια θα γίνει η επιλογή;

1. Πώς θα μπορέσει να αποφευχθεί η υποβάθμιση των Περιφερειακών μονάδων τα οποία καλούνται να συμβάλλουν στην υλοποίηση των παραπάνω συγχρηματοδοτούμενων έργων;

1. Υφίστανται έργα για τα οποία έχει υποβάλει τεχνικό δελτίο ή υλοποιεί το ΕΚΠΑΑ;

Ο Ερωτών Βουλευτής 14.12.2011

Κωστής Μουσουρούλης

ΟΝΟΜΑ ΕΠΩΝΥΜΟ ΒΟΥΛΕΥΤΟΥ:ΚΩΣΤΗΣ ΜΟΥΣΟΥΡΟΥΛΗΣ

ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ: ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

ΕΚΛΟΓΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ: ΝΟΜΟΣ ΧΙΟΥ

ΕΡΩΤΗΣΗ & ΑΙΤΗΣΗ ΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΕΓΓΡΑΦΩΝ

(Αρ. πρωτ. 3063/443/19-12-2011)

Προς: Υπουργό Διοικητικής Μεταρρύθμισης & Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης, κ. Δημ. Ρέππα

Θέμα: Συμβουλευτικό Έργο «για την Αναμόρφωση του Ελληνικού Διοικητικού Συστήματος»

Στις αρχές Δεκεμβρίου 2011 δόθηκε στη δημοσιότητα από το διεθνή Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ), «έκθεση για τη Λειτουργική Αξιολόγηση της Δημόσιας Διοίκησης στην Ελλάδα». Η έκθεση προκάλεσε πληθώρα αναφορών στον έγγραφο και ηλεκτρονικό τύπο.

Το Υπουργείο Διοικητικής Μεταρρύθμισης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης απάντησε (δελτίο τύπου 9 Δεκεμβρίου) πως η έκθεση του ΟΟΣΑ του είναι γνωστή, καθώς «έχει παραγγελθεί από την Ελληνική κυβέρνηση» και πως θα προχωρήσει στις απαραίτητες τομές, την αναδιοργάνωση των δομών και την αναδιάταξη του προσωπικού στο Δημόσιο, με τη βοήθεια ενός νέου νομοσχεδίου. Εντωμεταξύ, στις 5 Δεκεμβρίου δημοσιοποιήθηκε πρόσκληση[1] για την παροχή συμβουλευτικού έργου και την εκπόνηση του νομοσχεδίου σχετικά με την «αναμόρφωση του ελληνικού διοικητικού συστήματος» -με αναφορά στην ανάλυση της ανωτέρω έκθεσης του ΟΟΣΑ- καλώντας τους υποψηφίους αναδόχους να υποβάλουν τεχνική και οικονομική προσφορά έως τις 8 Δεκεμβρίου και ημερομηνία υλοποίησης ως τις 30 Δεκεμβρίου. Στη συνέχεια, το Υπουργείο προχώρησε στις 15 Δεκεμβρίου 2011 στην απόφαση απευθείας ανάθεσης[2] του έργου, με δαπάνη τα 71.340,00 Ευρώ (συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ) και ολοκλήρωση εντός 15 ημερών.

Οι προβληματισμοί που προκύπτουν από τα ανωτέρω, αφορούν τόσο στα τυπικά θέματα της παροχής του συμβουλευτικού έργου (ημερομηνίες), όσο και στην ουσία και ποιότητα του παραδοτέου. Ειδικότερα:

Λαμβάνοντας υπόψη το ζητούμενο παραδοτέο, ο ανάδοχος θα πρέπει να γνωρίζει και να έχει μελετήσει επισταμένα τη δομή του συνόλου των Υπουργείων και της Δημόσιας Διοίκησης, ώστε να εισηγηθεί τη ριζική αναδιοργάνωση του νέου οργανωτικού σχήματος και αντίστοιχα του αναγκαίου ανθρώπινου δυναμικού. Ο χρόνος για την υποβολή προσφορών (3 μέρες) και κυρίως την υποβολή του τελικού παραδοτέου (15 μέρες), είναι εμφανώς ανεπαρκής, καθώς θεμελιώδη ζητήματα αναμόρφωσης της διοίκησης δεν είναι δυνατόν να αντιμετωπιστούν σε λίγες μέρες, ή να γίνουν εισηγήσεις για ένα νέο σύστημα που κατά τα λοιπά θα προσφέρει «ποιοτική και άμεση παροχή υπηρεσιών προς τους πολίτες».

Επίσης, αξιοσημείωτο είναι πως ο αναφερόμενος στόχος του έργου δεν αντιστοιχεί επακριβώς στο παραδοτέο: Το ζητούμενο παραδοτέο είναι ένα σχέδιο νόμου, ενώ ο στόχος επικεντρώνεται στον προσδιορισμό «συγκεκριμένων θεμάτων επί της αναμόρφωση της οργανωτικής και λειτουργικής δομής του ελληνικού διοικητικού συστήματος» ως επιθυμητή τεχνική βοήθεια από την Task Force της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, προς τις ελληνικές αρχές.

Δεδομένου ότι τα ζητήματα που ακριβώς προβληματίζουν στην έκθεση του ΟΟΣΑ, οι ελλείψεις δεδομένων, μετρήσεων, ποιοτικής αξιολόγησης, συσχέτισης με τη διεθνή εμπειρία και σοβαρής -στη βάση των προαναφερθέντων στοιχείων- αναδιάρθρωσης των υπηρεσιών της διοίκησης, φαίνεται πως διαιωνίζονται στις ίδιες τις πρακτικές που εφαρμόζει η σημερινή ηγεσία του Υπουργείου,

Ερωτάται ο αρμόδιος Υπουργός:

1. Πώς κοστολογήθηκε η μελέτη;

2. Πόσο πλήρες, τεκμηριωμένο, και αποτελεσματικό είναι δυνατό να είναι ένα παραδοτέο που θα προετοιμαστεί και θα υποβληθεί σε 15 μόλις μέρες,  ώστε να ανταποκρίνεται στο χαρακτηρισμό «ολοκληρωμένο σχέδιο μεταρρύθμισης της δημόσιας διοίκησης»; Υπάρχει συναφής διεθνής εμπειρία που μελετήθηκε;

3. Τι εχέγγυα διαθέτει το Υπουργείο για την ποιότητα του παραδοτέου, ώστε αυτό να είναι πράγματι χρήσιμο για το σκοπό που εκπονείται, αλλά και τη στήριξη της ελληνικής οικονομίας γενικότερα; (καθώς ανατίθεται για το σκοπό αυτό, σύμφωνα με το Ν.3899/2010, άρθρο 9, παρ. 3)

4. Ποιο είναι το «υπό εκπόνηση Σχέδιο Δράσης, σε συνεργασία με την Task Force, για τη μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης και τη μείωση της γραφειοκρατίας, στη βάση των συμπερασμάτων της έκθεσης του ΟΟΣΑ» που πρέπει να λάβει υπόψη ο ανάδοχος του συμβουλευτικού έργου; Παρακαλώ για την κατάθεσή του. Ο ανάδοχος θα το λάβει υπόψη, ή τελικώς θα συνεισφέρει σε αυτό;

Ο Ερωτών Βουλευτής

Κωστής Μουσουρούλης Αθήνα, 19.12.2011

Βουλευτής Ν. Χίου

ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

Αθήνα, 26 Ιανουαρίου 2011

Α.Π. 23/12/26-1-2011

ΕΠΙΚΑΙΡΗ ΕΠΕΡΩΤΗΣΗ

ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΥΠΟΥΡΓΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ

ΘΕΜΑ: «Αναποτελεσματικότητα στη χρήση του ΕΣΠΑ για την καταπολέμηση της ανεργίας»

Σύμφωνα με τα πρόσφατα στοιχεία που δημοσιοποίησε η Στατιστική Αρχή, το ποσοστό ανεργίας άγγιξε το 13,5% για τον μήνα Οκτώβριο 2010. Επιπλέον ο ΟΑΕΔ ανακοίνωσε ότι το σύνολο των εγγεγραμμένων ανέργων στα μητρώα του για τον μήνα Δεκέμβριο 2010, ξεπέρασε τις 800.000!! Από αυτά τα 2/3 περίπου είναι άτομα που ενεγράφησαν στα μητρώα ανέργων του ΟΑΕΔ το τελευταίο έτος (άνεργοι για χρονικό διάστημα μικρότερο των 12 μηνών).

Θα πρέπει δε να σημειωθεί ότι σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του προϋπολογισμού του έτους 2011, που κατέθεσε η κυβέρνηση στη Βουλή, το ποσοστό των ανέργων προβλέπεται να ξεπεράσει το 15%, εκτίμηση η οποία έχει καταρριφθεί από τον ΟΑΕΔ που έχει ανακοινώσει ότι αυτό το ποσοστό αφορά στο 2010 και ότι το 2011, αναμένεται να φθάσει στο 16% ακόμα και στο 17%! Απέναντι στη συνεχή αύξηση της ανεργίας, η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Εργασίας, παραμένει σε διακηρύξεις που τις περισσότερες φορές δεν γίνονται πράξη, ενώ δεν εκμεταλλεύεται παρά ελάχιστα τους μηχανισμούς και τα κονδύλια που έχει στη διάθεσή της.

Και όλα αυτά ενώ υπάρχουν ιδιαίτερα σημαντικές δυνατότητες παρέμβασης εκ μέρους του Υπουργείου Εργασίας, που μπορούν να υποστηριχθούν χρηματοδοτικά είτε μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος του Υπουργείου (που συγχρηματοδοτείται από το ΕΣΠΑ) είτε μέσω των προγραμμάτων προώθησης της απασχόλησης που υλοποιεί ο ΟΑΕΔ, βάσει των αρμοδιοτήτων που του παρέχει το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο.

Συγκεκριμένα, η σημερινή ηγεσία του Υπουργείου Εργασίας έχει προικοδοτηθεί από την κυβέρνηση της ΝΔ με ένα τεράστιο χρηματοδοτικό εργαλείο, στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ, προϋπολογισμού πάνω από 3 δις €, το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ανάπτυξη Ανθρώπινου Δυναμικού» (ΕΠ). Το ΕΠ αποτελεί το σημαντικότερο εργαλείο στη διάθεση των ελληνικών αρχών για την αξιοποίηση του συνόλου του ανθρώπινου δυναμικού ως κινητήριας δύναμης για την ανάπτυξη της χώρας και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής.

Το συγκεκριμένο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα σχεδιάστηκε με κύριο στόχο:

- να ενισχύσει την προσαρμοστικότητα εργαζομένων-επιχειρήσεων,

- να διευκολύνει την πρόσβαση των ανέργων στην απασχόληση και

- να προωθήσει την κοινωνική συνοχή,

ζητήματα εξαιρετικά κρίσιμα τη χρονική στιγμή που διανύουμε. Το ΕΠ είχε μάλιστα λάβει τα εύσημα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ως εργαλείο αντιμετώπισης της κρίσης, όταν παρουσιάστηκε τον Μάρτιο 2009 στην Αθήνα.

Παρ’ όλα αυτά η σημερινή κυβέρνηση για περισσότερο από ένα χρόνο προτίμησε να μην ασχοληθεί με την αξιοποίηση των πόρων του Επιχειρησιακού Προγράμματος, όπως αυτό είχε σχεδιαστεί. Τους πρώτους 15 μήνες διακυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ, δεν προκηρύχθηκε κανένα έργο κατάρτισης ή προώθησης στην απασχόληση από τις 5 Διαχειριστικές Αρχές του Υπουργείου Εργασίας. Επέλεξε λοιπόν η κυβέρνηση με αυτή την πρακτική της να απαξιώσει το χρηματοδοτικό εργαλείο που είχε στα χέρια της. Αποτέλεσμα; Το ποσοστό απορρόφησης του Επιχειρησιακού Προγράμματος κατά το τέλος του 2010 να είναι μόνο 13,6% (383.807 εκ. €) και να αφορά σχεδόν αποκλειστικά (κατά 96%) έργα που προκηρύχθηκαν και συμβασιοποιήθηκαν μέχρι το Σεπτέμβριο του 2009!

Στις λιγοστές δε περιπτώσεις που κάποιες δράσεις προχώρησαν, αυτές δεν αναμένεται να έχουν αποτέλεσμα ως προς τη μείωση της ανεργίας, είτε γιατί τα χρήματα δρομολογήθηκαν προς άλλες κατευθύνσεις, είτε γιατί ο σχεδιασμός φαίνεται να είναι λανθασμένος, με μεγάλη πιθανότητα τα χρήματα αυτά εν τέλει να χαθούν. Αυτό δεν είναι ενδεχομένως άσχετο με την παραίτηση του Γενικού Γραμματέα του Υπουργείου που επισήμως τουλάχιστον δεν έχει εξηγηθεί, αλλά πάντως φαίνεται ότι σχετίζεται με ενστάσεις του στη διαχείριση των κοινοτικών κονδυλίων.

Οι κυβερνητικοί παράγοντες του Υπουργείου Εργασίας ασχολήθηκαν σε σχέση με τα κοινοτικά προγράμματα τους τελευταίους 15 μήνες περισσότερο με την επικοινωνία και λιγότερο με την ουσία. Σχεδιάστηκαν έτσι κάποιες πληρωμένες καταχωρήσεις σε εφημερίδες και τηλεοπτικά spots, που προέρχονται από την πράξη «Εξειδίκευση της επικοινωνιακής στρατηγικής και εφαρμογή σχεδίου δράσεων πληροφόρησης και δημοσιότητας του ΕΠ», προϋπολογισμού 4.000.000 €. Η πράξη αυτή συμβασιοποιήθηκε το Σεπτέμβριο του 2010 και αποτελεί από τις σπάνιες περιπτώσεις έργων του Επιχειρησιακού Προγράμματος για τα οποία υπεγράφη σύμβαση από τις 5/10/2009 και μετά. Επί της ουσίας, ωστόσο, παρατηρούνται σοβαρά προβλήματα.

Όσον αφορά τα προγράμματα που υλοποιεί ο ΟΑΕΔ, εξαγγέλθηκε δια στόματος πρωθυπουργού στις 19 Οκτωβρίου του 2010 «πακέτο μέτρων» για την ενίσχυση της απασχόλησης, ύψους 2,5 δισεκατομμυρίων ευρώ. Το πακέτο, σύμφωνα με τις δηλώσεις του, αποτελείται από προγράμματα τα οποία, χρηματοδοτούνται από τον ΟΑΕΔ, το ΙΚΑ και το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΣΠΑ), άρα από το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ανάπτυξη Ανθρώπινου Δυναμικού». Από τα προγράμματα που πρόκειται να προκηρυχθούν σταδιακά η κυβέρνηση δηλώνει ότι θα ωφεληθούν 667.000 εργαζόμενοι, εάν φυσικά οι επιχειρήσεις τα αξιοποιήσουν.

Ωστόσο, μελετώντας τις εξαγγελίες αυτές τις κυβέρνησης, παρατηρεί κανείς ότι το σχέδιό της φαίνεται να βρίσκεται στον αέρα:

Πρώτον, υπάρχει σοβαρότατο ζήτημα σχετικά με τη χρηματοδότηση των προγραμμάτων αυτών. Δεν υπάρχει σήμερα κανένα έργο από τα παραπάνω, που να είναι ενταγμένο στα Επιχειρησιακά Προγράμματα του ΕΣΠΑ, ούτε προβλέπεται η χρηματοδότησή του. Λαμβανομένου υπόψη ότι είναι ουτοπικό να αναμένεται χρηματοδότηση από εθνικούς πόρους, είναι ξεκάθαρο ότι δεν υπάρχει εξασφαλισμένη χρηματοδότηση για τα προγράμματα αυτά.

Δεύτερον, τα έργα που εξαγγέλλονται ουσιαστικά πρόκειται για α) επιχορηγήσεις επιχειρήσεων για τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας με τη μορφή κάλυψης των ασφαλιστικών εισφορών και β) επιχορηγήσεις ανέργων για σύσταση νέας ατομικής επιχείρησης. Είναι δηλαδή δράσεις αντίστοιχες με αυτές που υλοποιούνται κατά κόρον από τον ΟΑΕΔ την τελευταία 15ετία. Δεν υπάρχει κανένα στοιχείο καινοτομίας που θα καθιστά αυτά τα προγράμματα ελκυστικότερα και καλύτερα ανταποκρινόμενα στις σημερινές ανάγκες επιχειρήσεων και ανέργων.

Τρίτον, ο σχεδιασμός των προγραμμάτων αυτών, όσον αφορά το ποσό και τις προϋποθέσεις επιχορήγησης, δεν είναι ρεαλιστικός και δεν ανταποκρίνεται στις ανάγκες της τρέχουσας οικονομικής συγκυρίας. Κι αυτό διότι το ποσοστό των ενισχύσεων προς τις επιχειρήσεις μέσω των προγραμμάτων αυτών αποδεικνύεται εκ των πραγμάτων χαμηλό στην τρέχουσα χρονική στιγμή (κυμαίνεται από 28%-43% επί του συνολικού μισθολογικού κόστους του εργαζομένου), πράγμα που φαίνεται από την έλλειψη ανταπόκρισης εκ μέρους των επιχειρήσεων.

Τέλος, έργα του ΟΑΕΔ έχουν προκηρυχθεί βάσει του «Προσωρινού πλαισίου για τη λήψη μέτρων κρατικής ενίσχυσης με σκοπό να στηριχθεί η πρόσβαση στη χρηματοδότηση κατά τη διάρκεια της τρέχουσας χρηματοπιστωτικής και οικονομικής κρίσης» (2009/C83/01)». Το καθεστώς αυτό όμως, που προέβλεπε ποσό ενίσχυσης ανά επιχείρηση έως 500.000 €, έληξε στις 31/12/2010, συνεπώς όλα τα προγράμματα του ΟΑΕΔ που έχουν προκηρυχθεί βάσει αυτού πρέπει να ακυρωθούν και να επαναπροκηρυχθούν. Αυτό άλλωστε συνέβη με το «πρόγραμμα επιδότησης των εργοδοτικών εισφορών για 400.000 ωφελούμενους σε επιχειρήσεις και εργοδότες του ιδιωτικού τομέα», που προκήρυξε ο ΟΑΕΔ στις 21/10/2010 για να ανασταλεί η διαδικασία υποβολής αιτήσεων στις 21-12-2010 με απόφαση του Δ.Σ. του ΟΑΕΔ!

Τους πρώτους 15 μήνες διακυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ, ο ΟΑΕΔ προκήρυξε, μέσω της χρηματοδότησης του ΕΣΠΑ, μόνο 2 προγράμματα (επιδότηση ασφαλιστικών εισφορών, γυναικεία επιχειρηματικότητα) με συνολικό προϋπολογισμό γύρω στα 270 εκατ. €. Φαίνεται όμως ότι δέκα σχεδόν μήνες από την προκήρυξη των προγραμμάτων, έχει συμβασιοποιηθεί μόνο το 21%, ενώ η απορρόφηση στις δράσεις αυτές ανέρχεται σε ποσοστό 4%!

Σε αυτό το κομβικό σημείο, όπου η αύξηση της ανεργίας αναμενόταν, αντί να υπάρξει μια συντονισμένη κυβερνητική προσπάθεια, που θα καταστήσει το ανθρώπινο δυναμικό κλειδί της αναπτυξιακής στρατηγικής της χώρας και την αναβάθμισή του ουσιαστική απάντηση στο αίτημα της ενίσχυσης της κοινωνικής συνοχής, η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Εργασίας με την πρακτική της απαξιώνει τα χρηματοδοτικά εργαλεία και τις πολιτικές που έχει στα χέρια της. Αφήνει το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ανάπτυξη Ανθρώπινου Δυναμικού» σχεδόν στάσιμο για 15 μήνες από προκηρύξεις ή συμβασιοποιήσεις νέων έργων, ενώ προκηρύσσει προγράμματα μέσω ΟΑΕΔ τα οποία ούτε εξασφαλισμένα είναι από πλευράς χρηματοδότησης, ούτε φαίνεται να μπορούν να αποδώσουν όσα αναμένει η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου.

Κατόπιν των ανωτέρω, επερωτάται η Υπουργός:

1. Πώς σκοπεύει άραγε να αντιμετωπίσει την ανεργία που συνεχώς θα αυξάνεται σε αυτή τη δύσκολη οικονομική συγκυρία;
2. Για ποιο λόγο το ΕΠ «Ανάπτυξη Ανθρώπινου Δυναμικού» έχει μείνει σχεδόν στάσιμο από τότε που ανέλαβε το ΠΑΣΟΚ την πολιτική ηγεσία του τόπου;
3. Πώς εξηγείται ότι η μόνη συμβασιοποίηση στην οποία προχώρησαν οι 5 Διαχειριστικές Αρχές του Υπουργείου τους τελευταίους 15 μήνες αφορά σε δράση κάλυψης καταχωρήσεων και τηλεοπτικών spots;
4. Πόσο εξασφαλισμένη είναι η χρηματοδότηση των προγραμμάτων του ΟΑΕΔ που εξήγγειλε ο Πρωθυπουργός μέσω του ΕΣΠΑ και πως αποδεικνύεται;
5. Πρόκειται να προκηρυχθούν προγράμματα για νέους ανέργους, εργαζόμενους-επιχειρήσεις για την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής το αμέσως προσεχές διάστημα, καθώς η ανεργία αυξάνεται καθημερινά;
6. Ποιοί είναι τελικώς οι λόγοι που οδήγησαν τον Γενικό Γραμματέα του Υπουργείου να υποβάλλει την παραίτησή του ;

Οι επερωτώντες βουλευτές :

Νίκος Νικολόπουλος

Κων/νος Χατζηδάκης

Θεόδωρος Καράογλου

Κων/νος Μουσουρούλης

Αναστάσιος Καριπίδης

Κων/νος Καραγκούνης

Ευγενία Τσουμάνη – Σπέντζα

Μιχάλης Γιαννάκης

Δημήτρης Τσουμάνης

Κων/νος Κόλλιας

Ευστάθιος Κωνσταντινίδης

Κων/νος Παπασιώζος

Κων/νος Τασούλας

ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

Αθήνα, 14 Μαρτίου 2011

ΕΠΙΚΑΙΡΗ ΕΠΕΡΩΤΗΣΗ

(ΑΠ. 35/20/16.3/2011)

ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΥΠΟΥΡΓΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ, ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ

ΘΕΜΑ: «Καθυστερήσεις στην υλοποίηση Εθνικού Στρατηγικού Πλαισίου Αναφοράς (ΕΣΠΑ)»

Η ύφεση στην οικονομία βαθαίνει ολοένα και περισσότερο. Βασικό εργαλείο που θα μπορούσε να συμβάλει στην αντιμετώπισή της είναι το ΕΣΠΑ. Ενάμιση χρόνο μετά, όμως, το ΕΣΠΑ καταλήγει να είναι ένα ακόμα παράδειγμα αποτυχίας της κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ.

- Το ΠΑΣΟΚ, ως αντιπολίτευση, έκανε κριτική για το ΕΣΠΑ. Μετά την ανάληψη της εξουσίας καθυστέρησε έξι μήνες για να διορίσει Γενικό Γραμματέα Επενδύσεων και Ανάπτυξης.

- Πέρσι η νεοεκλεγμένη τότε κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ έθετε ως προτεραιότητα την αξιοποίηση των κοινοτικών πόρων. Σήμερα, οι ελεγκτές της Τρόικας κάνουν παρατηρήσεις ότι η κυβέρνηση χρονοτριβεί και τα προγράμματα του ΕΣΠΑ καθυστερούν.

- Πέρσι σύμφωνα με στοιχεία της ίδιας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το Σεπτέμβριο του 2009 η Ελλάδα βρισκόταν στην 5^η θέση στην ΕΕ-27 για τις εισπράξεις του ΕΣΠΑ από τα διαρθρωτικά ταμεία. Μπροστά από την Ελλάδα ήταν τότε μόνο η Γερμανία, η Πολωνία, η Ουγγαρία και η Λετονία. Το Δεκέμβριο του 2010 είχαμε πέσει στην 17^η θέση!

Σε μια εποχή που γίνονται περικοπές σε μισθούς και συντάξεις για να εκπληρωθούν οι όροι δανεισμού της χώρας, οι δωρεάν (μη επιστρεπτέες) επιχορηγήσεις της ΕΕ που εξασφάλισε η κυβέρνηση της ΝΔ λιμνάζουν αζήτητες στα κοινοτικά ταμεία.

Παρά την πολυδιαφημισμένη τροποποίηση του νόμου για το ΕΣΠΑ, ώστε να επιταχυνθεί η υλοποίηση του, οδηγήθηκε στο εντελώς αντίθετο αποτέλεσμα. Οι νέες διαδικασίες, σε συνδυασμό με τις εμπλοκές στις αρμοδιότητες των υπουργείων που προέκυψαν μετά τις εκλογές, αντί να επιταχύνουν, επιβράδυναν την υλοποίηση των προγραμμάτων. Ενδεικτικό αυτών είναι η απόφαση πριν από μερικές μέρες, για συγκρότηση ομάδας εργασίας που έργο της θα είναι «η διατύπωση και εφαρμογή προτάσεων για την άμεση απλοποίηση των υπαρχόντων συστημάτων του ΕΣΠΑ, για την αύξηση και την επιτάχυνση της απορρόφησης των κονδυλίων».

Μετά την υπογραφή του μνημονίου υπάρχει η υποχρέωση να εφαρμοστούν μέτρα για τη δημιουργία γρήγορης παραγωγής έργου, προκειμένου να επιτευχθούν οι εξαμηνιαίοι στόχοι απορρόφησης Κοινοτικών πόρων. (Σύμφωνα με το μνημόνιο κάθε Επιχειρησιακό Πρόγραμμα πρέπει να συμβάλει εντός του 2011 στο συνολικό στόχο υποβολής αιτήσεων πληρωμών προς την ΕΕ ύψους 3,35 εκ. ευρώ). Ωστόσο τα περισσότερα προγράμματα υλοποιούνται σχεδόν κατ΄ αποκλειστικότητα με τα έργα-γέφυρες του Γ΄ ΚΠΣ. Τα Περιφερειακά Επιχειρησιακά Προγράμματα, παρουσιάζουν χαμηλή απορρόφηση, ενώ τα Τομεακά ακόμη χαμηλότερη (χαρακτηριστικό παράδειγμα η «Ψηφιακή Σύγκλιση» και το «Περιβάλλον – Αειφόρος Ανάπτυξη»). Ομοίως και τα προγράμματα που χρηματοδοτούνται από το ΕΚΤ «Ανάπτυξη Ανθρώπινου Δυναμικού», «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση» και «Διοικητική Μεταρρύθμιση». Τέλος τα προγράμματα Ευρωπαϊκής Εδαφικής Συνεργασίας παραμένουν κολλημένα στο μηδέν.

Η κυβέρνηση για να δικαιολογήσει τα αδικαιολόγητα, κάνει συνεχείς αναφορές για την αύξηση της απορρόφησης από το 3% στο 18%. Λησμονεί όμως πως για να υπάρχει συγκριτική εικόνα, θα πρέπει να δούμε τη θέση της Ελλάδος σε επίπεδο απορροφήσεων, σε σχέση με τις υπόλοιπες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η πτώση από την 5^η θέση στην Ε.Ε. στην 17^η μέσα σ’ ένα χρόνο μιλάει μόνη της.

Βασικό πρόβλημα του ΕΣΠΑ δεν είναι μόνο η χαμηλή απορροφητικότητα των κονδυλίων, αλλά και η κατεύθυνση των απορροφήσεων, καθώς μεγάλα έργα υποδομής και διαρθρωτικά προγράμματα που έχουν τη δυνατότητα να κινήσουν την ανάπτυξη παραμένουν καθηλωμένα. Ωστόσο, αντί η κυβέρνηση να επιταχύνει το έργο, δημιουργεί ταμεία χαρτοφυλακίου και μεταβιβάζει σε αυτά πόρους προκειμένου να εμφανίσει μια πλασματική τελικώς απορρόφηση, προτού τα κοινοτικά κονδύλια φτάσουν στους τελικούς τους αποδέκτες. (Οι μεταβιβάσεις πόρων σε ταμεία χαρτοφυλακίου λογίζονται ως απορρόφηση ασχέτως του πότε οι πόροι αυτοί θα διοχετευθούν στη πραγματική οικονομία). Για παράδειγμα, το ΕΤΕΑΝ θα υλοποιεί και θα διαχειρίζεται το Ταμείο Επιχειρηματικότητας (460 εκ ευρώ από το ΕΣΠΑ), το Ταμείο Εξοικονομώ κατ΄οίκον για την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων (200 εκ από το ΕΣΠΑ), το Ταμείο Αγροτικής Επιχειρηματικότητας (130 εκ ευρώ από το ΕΣΠΑ) και το Ταμείο Αλιείας (35 εκ ευρώ από το ΕΣΠΑ/Ευρωπαϊκό Ταμείο Αλιείας).

Ειδικά στον τομέα των Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων, η κατάσταση είναι δραματική. Πέρυσι πριν τις εκλογές το ΠΑΣΟΚ δήλωνε ότι θα στηρίξει τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Μετά τις εκλογές, η κυβέρνηση τις επιβάρυνε με το φορολογικό νόμο. Σαν να μην έφτανε αυτό, περιέκοψε, προς έκπληξη όλων, το Δεκέμβριο, τα 2 δισ. ευρώ του προγράμματος για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις συμπεριλαμβανομένων και των Τουριστικών μέσω των ΠΕΠ, που είχε προκηρύξει από τον Μάιο του 2009, η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας. Έσπευσε στη συνέχεια, καταλαβαίνοντας προφανώς το λάθος της, να αυξήσει τον προϋπολογισμό του προγράμματος κατά 150 εκατ. Ευρώ. Κρατώντας τον, όμως, και πάλι αισθητά χαμηλότερο, αφήνοντας χωρίς χρηματοδότηση προτάσεις με υψηλή βαθμολογία και μη καλύπτοντας τις ανάγκες των μικρομεσαίων επιχειρήσεων για ενίσχυση της ρευστότητας τους, αυτές τις κρίσιμες ώρες.

Ακόμα : Ενώ η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ παρέλαβε έτοιμα τα προγράμματα του ΕΣΠΑ για την ενεργειακή αναβάθμιση των κτιρίων, την πράσινη επιχειρηματικότητα και τον εκσυγχρονισμό των επιχειρήσεων, χρονοτριβεί απαράδεκτα την εφαρμογή τους. Ειδικά το πρόγραμμα «Εξοικονόμηση κατ’ Οίκον» το οποίο μεταξύ άλλων θα στήριζε και τον κατασκευαστικό κλάδο καθυστέρησε για ένα ολόκληρο χρόνο με την πρόφαση ότι «χρήματα δεν υπήρχαν» - εξαίρεση προφανώς απ’ το γνωστό προεκλογικό κανόνα- ενώ αυτά βρέθηκαν ένα χρόνο αργότερα. Ταυτόχρονα καθυστέρησαν και όλες οι υπόλοιπες αναγκαίες συνθήκες και προϋποθέσεις που προστέθηκαν αργότερα από την κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ –προφανώς στο κλίμα απλοποίησης και επιτάχυνσης- όπως υποχρεωτικές ενεργειακές επιθεωρήσεις πριν και μετά, διαδικασίες δανεισμού για όλους τους πολίτες που θα θελήσουν να ενταχθούν (επιπλέον χρονοβότερες διαδικασίες και λήψη δανείου ειδικά αυτή τη περίοδο) κ.α.

Αντίστοιχη καθυστέρηση είδαμε και σε άλλα Επιχειρησιακά Προγράμματα που υποτίθεται ότι καλύπτουν τομείς «πρώτης προτεραιότητας» για την κυβέρνηση, σύμφωνα με τις προεκλογικές της δεσμεύσεις. Το Ε.Π. «Ψηφιακή Σύγκλιση», μέχρι το Σεπτέμβριο 2010 διατηρούσε το ίδιο ποσοστό απορρόφησης που σημείωνε το Σεπτέμβριο 2009. Ακόμα και τα Προγράμματα που πρόσφατα ανακοινώθηκαν – και τα οποία θεωρητικά ετοιμάζονταν αυτό το διάστημα - είχαν δρομολογηθεί από την κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας. Το Ε.Π. «Διοικητική Μεταρρύθμιση» σημειώνει πολύ χαμηλές εκταμιεύσεις. Και αυτά, ενώ η εφαρμογή του «Καλλικράτη» συνδέεται με την εφαρμογή αυτών των Επιχειρησιακών Προγραμμάτων.

Ο τομέας του περιβάλλοντος έχει παραγκωνιστεί, παρά τις κυβερνητικές διακηρύξεις για «πράσινη ανάπτυξη». Το Ε.Π. «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη» σημειώνει πολύ μικρή απορρόφηση. Τον τελευταίο χρόνο δεν έχουν υλοποιηθεί νέα έργα – μόνο έργα γέφυρες από το Γ’ ΚΠΣ - ενώ έχουν δημοσιευθεί κάποιες προσκλήσεις χωρίς όμως να γίνουν οι σχετικές συμβασιοποιήσεις. Η κυβέρνηση, παρά τις δηλώσεις της, παρουσιάζει έλλειψη συγκεκριμένου σχεδίου και χρονοδιαγράμματος.

Στο ΕΠ Ενίσχυση Προσπελασιμότητας παρατηρείται το ίδιο φαινόμενο στις διαδικασίες δημοπράτησης της νέας γενιάς έργων που έχουν ώριμες μελέτες και έχουν ενταχθεί στο ΕΣΠΑ, όπως είναι η επέκταση του μετρό της Αθήνας προς τον Πειραιά, η επέκταση του μετρό της Θεσσαλονίκης προς την Καλαμαριά, ο Βόρειος Οδικός Άξονας Κρήτης κλπ. Το σύνολο των συμβασιοποιημένων έργων στο ΕΠ-ΕΠ ανέρχεται στο 50% του προγράμματος και προέρχεται από συνεχιζόμενα έργα-γέφυρες. Από αυτά προέρχεται και το σύνολο της απορρόφησης που φτάνει περίπου το 18%.

Καθυστερήσεις στην απορρόφηση σημειώνεται και στο Ε.Π. «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση». Η κυβέρνηση άργησε να ορίσει νέους προέδρους στους οργανισμούς που είναι και οι τελικοί δικαιούχοι των προγραμμάτων, με αποτέλεσμα να μην προχωρούν τα προγράμματα. Στη συνέχεια, οι αλλαγές στο θεσμικό πλαίσιο και στις βαθμίδες εκπαίδευσης έφεραν επιπλέον καθυστερήσεις στα προγράμματα. Αντίστοιχα, ο επανασχεδιασμός όλων των ερευνητικών προγραμμάτων είχε ως αποτέλεσμα τα προγράμματα αυτά ακόμη να μην έχουν ενταχθεί, αφού η αξιολόγησή τους έχει διαρκέσει περισσότερο από ένα χρόνο.

Το Ε.Π. «Ανάπτυξη Ανθρωπίνου Δυναμικού», με προϋπολογισμό άνω των 3 δισεκ. ευρώ, θα μπορούσε να αξιοποιηθεί από την κυβέρνηση, ειδικά αυτή την κρίσιμη περίοδο που το ποσοστό εγγεγραμμένων ανέργων στη χώρα μας αυξάνεται συνεχώς. Παρ’ όλα αυτά η κυβέρνηση επί ένα χρόνο δεν ασχολήθηκε ουσιαστικά με την αξιοποίηση των πόρων του Επιχειρησιακού Προγράμματος, πέρα από κάποιες πληρωμένες καταχωρήσεις σε εφημερίδες και τηλεοπτικά spots. Το ποσοστό απορρόφησης του ΕΠ αφορά σχεδόν αποκλειστικά έργα που προκηρύχθηκαν και συμβασιοποιήθηκαν μέχρι το Σεπτέμβριο του 2009. Από τις εκλογές κι έπειτα δεν έχει προκηρυχθεί κανένα έργο κατάρτισης ή προώθησης της απασχόλησης από τις 5 Υπηρεσίες του Υπουργείου Εργασίας που διαχειρίζονται το ΕΣΠΑ!

Οι καθυστερήσεις δεν αφήνουν ανεπηρέαστα τα Περιφερειακά Ε.Π. Χαρακτηριστικό είναι, ότι τα ΠΕΠ Αττικής και Μακεδονίας – Θράκης, τα μεγαλύτερα περιφερειακά προγράμματα, παρουσιάζουν σημαντικές αποκλίσεις σε σχέση με την προσδοκώμενη υλοποίηση του ΠΣΑ, γεγονός που θέτει σε κίνδυνο το τελευταίο λόγω του μεγάλου μεγέθους των ΠΕΠ.

Αξιοσημείωτα είναι ακόμα τρία στοιχεία :

Πρώτον, παρά τις κατά καιρούς δηλώσεις των αρμοδίων υπουργών μόλις πριν λίγες μέρες ανακοινώθηκε η έναρξη αναθεώρησης του σχεδιασμού του ΕΣΠΑ. Παρά την οικονομική κρίση που επιβάλλει το συντομότερο δυνατό τέτοιου είδους αλλαγές, καθώς έχουν προκύψει νέα κοινωνικοοικονομικά δεδομένα, η κυβέρνηση άφησε να περάσει αναξιοποίητος ενάμισης χρόνος.

Δεύτερον, υπάρχουν κενά στους μηχανισμούς ελέγχου των κοινοτικών κονδυλίων, όπως εντόπισε η αρμόδια αρχή ελέγχου του Υπουργείου Οικονομικών (ΕΔΕΛ), με αποτέλεσμα να κινδυνεύει η επιστροφή κονδυλίων λόγω παρατυπιών. Και αυτό θα οξύνει ακόμη περισσότερο το όλο πρόβλημα.

Τρίτον, η κυβέρνηση δεν έχει δώσει κανένα στοιχείο σχετικά με τους διαρθρωτικούς δείκτες του ΕΣΠΑ και την επίτευξη των στόχων που θέτει η στρατηγική «Ευρώπη 2020». Ειδικά σε μια περίοδο ύφεσης, όπως αυτή που περνά η χώρα μας, είναι σημαντικό να γνωρίζουμε ότι τα ευρωπαϊκά κονδύλια δεν ξοδεύονται απλώς, αλλά συντελούν ουσιαστικά στην επίτευξη ποιοτικών στόχων και τη βελτίωση του επιπέδου της χώρας μας ώστε να γίνει ανταγωνιστική και να μπορέσει να βγει από τη δύσκολη αυτή συγκυρία.

Κατόπιν τούτων, επερωτάται ο αρμόδιος Υπουργός:

1. Ποιος είναι ο λόγος για την υποχώρηση της Ελλάδας από την 5^η θέση στις απορροφήσεις στην ΕΕ το Σεπτέμβριο του 2009 στην 17^η θέση τον Δεκέμβριο του 2010 (23^η το Σεπτέμβριο του 2010);

2. Τι ήταν αυτό που επέβαλε να τοποθετηθεί ο Γενικός Γραμματέας Επενδύσεων και Ανάπτυξης έξι ολόκληρους μήνες μετά την εκλογική νίκη του ΠΑΣΟΚ, ενώ θεωρητικώς προτεραιότητα του κυβερνώντος κόμματος είναι οι επενδύσεις και η ανάπτυξη;

3. Πώς εξηγείται ότι δεν έχει λειτουργήσει στην πράξη μια Διυπουργική Επιτροπή που θα θέτει προτεραιότητες για το ΕΣΠΑ, θα περιορίσει τις καθυστερήσεις και θα απεμπλέξει προγράμματα που έχουν βαλτώσει;

4. Θεωρεί άραγε επαρκείς τις ρυθμίσεις του νόμου 3840/2010 που ψηφίστηκε την περασμένη άνοιξη και εμφανίστηκε τότε ως μια μεγάλη μεταρρύθμιση για το ΕΣΠΑ;

5. Πόσο ουσιαστικό βήμα προς τα μπρος θεωρεί την πλασματική απορρόφηση πόρων μέσω της δημιουργίας ταμείων χαρτοφυλακίου και πόσος χρόνος πρέπει να μεσολαβήσει έτσι ώστε τα κοινοτικά κονδύλια μέσω αυτών των ταμείων να φτάσουν στους πραγματικούς δικαιούχους;

6. Πώς συμβιβάζεται η προεκλογική διακήρυξη του Πρωθυπουργού ότι τρεις προσωπικοί του στόχοι είναι η πράσινη ανάπτυξη, οι νέες τεχνολογίες και η διοικητική μεταρρύθμιση όταν τα Προγράμματα «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη», «Ψηφιακή Σύγκλιση» και «Διοικητική Μεταρρύθμιση» είναι εκείνα με τη χαμηλότερη απορροφητικότητα;

7. Πόσο ενοχλητικό ήταν για την κυβέρνηση να μη μειώσει τον αρχικό προϋπολογισμό του Προγράμματος για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και ποιος λόγος επέβαλε τελικά να βρεθούν, με την ίδια μέθοδο που είχαν ήδη βρεθεί από την δική μας κυβέρνηση τα χρήματα για το πρόγραμμα της Ενεργειακής Αναβάθμισης των Κτιρίων, αλλά με ένα χρόνο καθυστέρηση;

8. Πόσο ενθαρρυντικό θεωρεί το γεγονός ότι σε ορισμένα προγράμματα («Προσπελασιμότητα», «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη» κ.λπ.), η απορροφητικότητα στηρίζεται σχεδόν αποκλειστικά σε έργα – γέφυρες του Γ΄ Κ.Π.Σ.;

9. Γιατί οι διαφημίσεις σε σχέση με το Πρόγραμμα «Ανάπτυξη Ανθρώπινου Δυναμικού» δεν συνοδεύτηκαν από προκηρύξεις έργων κατάρτισης ή προώθησης της απασχόλησης τον τελευταίο χρόνο;

10. Δέχεται τελικώς η κυβέρνηση ότι ενώ το ΕΣΠΑ ήταν βασικό εργαλείο για την τόνωση της αγοράς, σημειώθηκαν τον τελευταίο χρόνο καθυστερήσεις στην προώθησή του, ή πιστεύει ότι όλα σχεδιάστηκαν και εφαρμόστηκαν με άψογο και υποδειγματικό τρόπο, όπως επιχειρούν οι εκπρόσωποί της να πείσουν τους Έλληνες πολίτες;

Οι επερωτώντες Βουλευτές:

Κωστής Χατζηδάκης

Κωστής Μουσουρούλης

Σταύρος Καλογιάννης

Βλάχος Γεώργιος

Γιαννόπουλος Αθανάσιος

Δαβάκης Θανάσης

Ζώης Χρήστος

Καλαφάτης Σταύρος

Κεφαλογιάννη Όλγα

Μητσοτάκης Κυριάκος

Νικολόπουλος Νίκος

Παπαδόπουλος Μιχάλης

Πλακιωτάκης Γιάννης

Σπηλιωτόπουλος Αρης

Σταϊκούρας Χρήστος

ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

Αθήνα, 14 Μαρτίου 2011

ΕΠΙΚΑΙΡΗ ΕΠΕΡΩΤΗΣΗ

(ΑΠ. 35/20/16.3/2011)

ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΥΠΟΥΡΓΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ, ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ

ΘΕΜΑ: «Καθυστερήσεις στην υλοποίηση Εθνικού Στρατηγικού Πλαισίου Αναφοράς (ΕΣΠΑ)»

Η ύφεση στην οικονομία βαθαίνει ολοένα και περισσότερο. Βασικό εργαλείο που θα μπορούσε να συμβάλει στην αντιμετώπισή της είναι το ΕΣΠΑ. Ενάμιση χρόνο μετά, όμως, το ΕΣΠΑ καταλήγει να είναι ένα ακόμα παράδειγμα αποτυχίας της κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ.

- Το ΠΑΣΟΚ, ως αντιπολίτευση, έκανε κριτική για το ΕΣΠΑ. Μετά την ανάληψη της εξουσίας καθυστέρησε έξι μήνες για να διορίσει Γενικό Γραμματέα Επενδύσεων και Ανάπτυξης.

- Πέρσι η νεοεκλεγμένη τότε κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ έθετε ως προτεραιότητα την αξιοποίηση των κοινοτικών πόρων. Σήμερα, οι ελεγκτές της Τρόικας κάνουν παρατηρήσεις ότι η κυβέρνηση χρονοτριβεί και τα προγράμματα του ΕΣΠΑ καθυστερούν.

- Πέρσι σύμφωνα με στοιχεία της ίδιας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το Σεπτέμβριο του 2009 η Ελλάδα βρισκόταν στην 5^η θέση στην ΕΕ-27 για τις εισπράξεις του ΕΣΠΑ από τα διαρθρωτικά ταμεία. Μπροστά από την Ελλάδα ήταν τότε μόνο η Γερμανία, η Πολωνία, η Ουγγαρία και η Λετονία. Το Δεκέμβριο του 2010 είχαμε πέσει στην 17^η θέση!

Σε μια εποχή που γίνονται περικοπές σε μισθούς και συντάξεις για να εκπληρωθούν οι όροι δανεισμού της χώρας, οι δωρεάν (μη επιστρεπτέες) επιχορηγήσεις της ΕΕ που εξασφάλισε η κυβέρνηση της ΝΔ λιμνάζουν αζήτητες στα κοινοτικά ταμεία.

Παρά την πολυδιαφημισμένη τροποποίηση του νόμου για το ΕΣΠΑ, ώστε να επιταχυνθεί η υλοποίηση του, οδηγήθηκε στο εντελώς αντίθετο αποτέλεσμα. Οι νέες διαδικασίες, σε συνδυασμό με τις εμπλοκές στις αρμοδιότητες των υπουργείων που προέκυψαν μετά τις εκλογές, αντί να επιταχύνουν, επιβράδυναν την υλοποίηση των προγραμμάτων. Ενδεικτικό αυτών είναι η απόφαση πριν από μερικές μέρες, για συγκρότηση ομάδας εργασίας που έργο της θα είναι «η διατύπωση και εφαρμογή προτάσεων για την άμεση απλοποίηση των υπαρχόντων συστημάτων του ΕΣΠΑ, για την αύξηση και την επιτάχυνση της απορρόφησης των κονδυλίων».

Μετά την υπογραφή του μνημονίου υπάρχει η υποχρέωση να εφαρμοστούν μέτρα για τη δημιουργία γρήγορης παραγωγής έργου, προκειμένου να επιτευχθούν οι εξαμηνιαίοι στόχοι απορρόφησης Κοινοτικών πόρων. (Σύμφωνα με το μνημόνιο κάθε Επιχειρησιακό Πρόγραμμα πρέπει να συμβάλει εντός του 2011 στο συνολικό στόχο υποβολής αιτήσεων πληρωμών προς την ΕΕ ύψους 3,35 εκ. ευρώ). Ωστόσο τα περισσότερα προγράμματα υλοποιούνται σχεδόν κατ΄ αποκλειστικότητα με τα έργα-γέφυρες του Γ΄ ΚΠΣ. Τα Περιφερειακά Επιχειρησιακά Προγράμματα, παρουσιάζουν χαμηλή απορρόφηση, ενώ τα Τομεακά ακόμη χαμηλότερη (χαρακτηριστικό παράδειγμα η «Ψηφιακή Σύγκλιση» και το «Περιβάλλον – Αειφόρος Ανάπτυξη»). Ομοίως και τα προγράμματα που χρηματοδοτούνται από το ΕΚΤ «Ανάπτυξη Ανθρώπινου Δυναμικού», «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση» και «Διοικητική Μεταρρύθμιση». Τέλος τα προγράμματα Ευρωπαϊκής Εδαφικής Συνεργασίας παραμένουν κολλημένα στο μηδέν.

Η κυβέρνηση για να δικαιολογήσει τα αδικαιολόγητα, κάνει συνεχείς αναφορές για την αύξηση της απορρόφησης από το 3% στο 18%. Λησμονεί όμως πως για να υπάρχει συγκριτική εικόνα, θα πρέπει να δούμε τη θέση της Ελλάδος σε επίπεδο απορροφήσεων, σε σχέση με τις υπόλοιπες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η πτώση από την 5^η θέση στην Ε.Ε. στην 17^η μέσα σ’ ένα χρόνο μιλάει μόνη της.

Βασικό πρόβλημα του ΕΣΠΑ δεν είναι μόνο η χαμηλή απορροφητικότητα των κονδυλίων, αλλά και η κατεύθυνση των απορροφήσεων, καθώς μεγάλα έργα υποδομής και διαρθρωτικά προγράμματα που έχουν τη δυνατότητα να κινήσουν την ανάπτυξη παραμένουν καθηλωμένα. Ωστόσο, αντί η κυβέρνηση να επιταχύνει το έργο, δημιουργεί ταμεία χαρτοφυλακίου και μεταβιβάζει σε αυτά πόρους προκειμένου να εμφανίσει μια πλασματική τελικώς απορρόφηση, προτού τα κοινοτικά κονδύλια φτάσουν στους τελικούς τους αποδέκτες. (Οι μεταβιβάσεις πόρων σε ταμεία χαρτοφυλακίου λογίζονται ως απορρόφηση ασχέτως του πότε οι πόροι αυτοί θα διοχετευθούν στη πραγματική οικονομία). Για παράδειγμα, το ΕΤΕΑΝ θα υλοποιεί και θα διαχειρίζεται το Ταμείο Επιχειρηματικότητας (460 εκ ευρώ από το ΕΣΠΑ), το Ταμείο Εξοικονομώ κατ΄οίκον για την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων (200 εκ από το ΕΣΠΑ), το Ταμείο Αγροτικής Επιχειρηματικότητας (130 εκ ευρώ από το ΕΣΠΑ) και το Ταμείο Αλιείας (35 εκ ευρώ από το ΕΣΠΑ/Ευρωπαϊκό Ταμείο Αλιείας).

Ειδικά στον τομέα των Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων, η κατάσταση είναι δραματική. Πέρυσι πριν τις εκλογές το ΠΑΣΟΚ δήλωνε ότι θα στηρίξει τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Μετά τις εκλογές, η κυβέρνηση τις επιβάρυνε με το φορολογικό νόμο. Σαν να μην έφτανε αυτό, περιέκοψε, προς έκπληξη όλων, το Δεκέμβριο, τα 2 δισ. ευρώ του προγράμματος για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις συμπεριλαμβανομένων και των Τουριστικών μέσω των ΠΕΠ, που είχε προκηρύξει από τον Μάιο του 2009, η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας. Έσπευσε στη συνέχεια, καταλαβαίνοντας προφανώς το λάθος της, να αυξήσει τον προϋπολογισμό του προγράμματος κατά 150 εκατ. Ευρώ. Κρατώντας τον, όμως, και πάλι αισθητά χαμηλότερο, αφήνοντας χωρίς χρηματοδότηση προτάσεις με υψηλή βαθμολογία και μη καλύπτοντας τις ανάγκες των μικρομεσαίων επιχειρήσεων για ενίσχυση της ρευστότητας τους, αυτές τις κρίσιμες ώρες.

Ακόμα : Ενώ η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ παρέλαβε έτοιμα τα προγράμματα του ΕΣΠΑ για την ενεργειακή αναβάθμιση των κτιρίων, την πράσινη επιχειρηματικότητα και τον εκσυγχρονισμό των επιχειρήσεων, χρονοτριβεί απαράδεκτα την εφαρμογή τους. Ειδικά το πρόγραμμα «Εξοικονόμηση κατ’ Οίκον» το οποίο μεταξύ άλλων θα στήριζε και τον κατασκευαστικό κλάδο καθυστέρησε για ένα ολόκληρο χρόνο με την πρόφαση ότι «χρήματα δεν υπήρχαν» - εξαίρεση προφανώς απ’ το γνωστό προεκλογικό κανόνα- ενώ αυτά βρέθηκαν ένα χρόνο αργότερα. Ταυτόχρονα καθυστέρησαν και όλες οι υπόλοιπες αναγκαίες συνθήκες και προϋποθέσεις που προστέθηκαν αργότερα από την κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ –προφανώς στο κλίμα απλοποίησης και επιτάχυνσης- όπως υποχρεωτικές ενεργειακές επιθεωρήσεις πριν και μετά, διαδικασίες δανεισμού για όλους τους πολίτες που θα θελήσουν να ενταχθούν (επιπλέον χρονοβότερες διαδικασίες και λήψη δανείου ειδικά αυτή τη περίοδο) κ.α.

Αντίστοιχη καθυστέρηση είδαμε και σε άλλα Επιχειρησιακά Προγράμματα που υποτίθεται ότι καλύπτουν τομείς «πρώτης προτεραιότητας» για την κυβέρνηση, σύμφωνα με τις προεκλογικές της δεσμεύσεις. Το Ε.Π. «Ψηφιακή Σύγκλιση», μέχρι το Σεπτέμβριο 2010 διατηρούσε το ίδιο ποσοστό απορρόφησης που σημείωνε το Σεπτέμβριο 2009. Ακόμα και τα Προγράμματα που πρόσφατα ανακοινώθηκαν – και τα οποία θεωρητικά ετοιμάζονταν αυτό το διάστημα - είχαν δρομολογηθεί από την κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας. Το Ε.Π. «Διοικητική Μεταρρύθμιση» σημειώνει πολύ χαμηλές εκταμιεύσεις. Και αυτά, ενώ η εφαρμογή του «Καλλικράτη» συνδέεται με την εφαρμογή αυτών των Επιχειρησιακών Προγραμμάτων.

Ο τομέας του περιβάλλοντος έχει παραγκωνιστεί, παρά τις κυβερνητικές διακηρύξεις για «πράσινη ανάπτυξη». Το Ε.Π. «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη» σημειώνει πολύ μικρή απορρόφηση. Τον τελευταίο χρόνο δεν έχουν υλοποιηθεί νέα έργα – μόνο έργα γέφυρες από το Γ’ ΚΠΣ - ενώ έχουν δημοσιευθεί κάποιες προσκλήσεις χωρίς όμως να γίνουν οι σχετικές συμβασιοποιήσεις. Η κυβέρνηση, παρά τις δηλώσεις της, παρουσιάζει έλλειψη συγκεκριμένου σχεδίου και χρονοδιαγράμματος.

Στο ΕΠ Ενίσχυση Προσπελασιμότητας παρατηρείται το ίδιο φαινόμενο στις διαδικασίες δημοπράτησης της νέας γενιάς έργων που έχουν ώριμες μελέτες και έχουν ενταχθεί στο ΕΣΠΑ, όπως είναι η επέκταση του μετρό της Αθήνας προς τον Πειραιά, η επέκταση του μετρό της Θεσσαλονίκης προς την Καλαμαριά, ο Βόρειος Οδικός Άξονας Κρήτης κλπ. Το σύνολο των συμβασιοποιημένων έργων στο ΕΠ-ΕΠ ανέρχεται στο 50% του προγράμματος και προέρχεται από συνεχιζόμενα έργα-γέφυρες. Από αυτά προέρχεται και το σύνολο της απορρόφησης που φτάνει περίπου το 18%.

Καθυστερήσεις στην απορρόφηση σημειώνεται και στο Ε.Π. «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση». Η κυβέρνηση άργησε να ορίσει νέους προέδρους στους οργανισμούς που είναι και οι τελικοί δικαιούχοι των προγραμμάτων, με αποτέλεσμα να μην προχωρούν τα προγράμματα. Στη συνέχεια, οι αλλαγές στο θεσμικό πλαίσιο και στις βαθμίδες εκπαίδευσης έφεραν επιπλέον καθυστερήσεις στα προγράμματα. Αντίστοιχα, ο επανασχεδιασμός όλων των ερευνητικών προγραμμάτων είχε ως αποτέλεσμα τα προγράμματα αυτά ακόμη να μην έχουν ενταχθεί, αφού η αξιολόγησή τους έχει διαρκέσει περισσότερο από ένα χρόνο.

Το Ε.Π. «Ανάπτυξη Ανθρωπίνου Δυναμικού», με προϋπολογισμό άνω των 3 δισεκ. ευρώ, θα μπορούσε να αξιοποιηθεί από την κυβέρνηση, ειδικά αυτή την κρίσιμη περίοδο που το ποσοστό εγγεγραμμένων ανέργων στη χώρα μας αυξάνεται συνεχώς. Παρ’ όλα αυτά η κυβέρνηση επί ένα χρόνο δεν ασχολήθηκε ουσιαστικά με την αξιοποίηση των πόρων του Επιχειρησιακού Προγράμματος, πέρα από κάποιες πληρωμένες καταχωρήσεις σε εφημερίδες και τηλεοπτικά spots. Το ποσοστό απορρόφησης του ΕΠ αφορά σχεδόν αποκλειστικά έργα που προκηρύχθηκαν και συμβασιοποιήθηκαν μέχρι το Σεπτέμβριο του 2009. Από τις εκλογές κι έπειτα δεν έχει προκηρυχθεί κανένα έργο κατάρτισης ή προώθησης της απασχόλησης από τις 5 Υπηρεσίες του Υπουργείου Εργασίας που διαχειρίζονται το ΕΣΠΑ!

Οι καθυστερήσεις δεν αφήνουν ανεπηρέαστα τα Περιφερειακά Ε.Π. Χαρακτηριστικό είναι, ότι τα ΠΕΠ Αττικής και Μακεδονίας – Θράκης, τα μεγαλύτερα περιφερειακά προγράμματα, παρουσιάζουν σημαντικές αποκλίσεις σε σχέση με την προσδοκώμενη υλοποίηση του ΠΣΑ, γεγονός που θέτει σε κίνδυνο το τελευταίο λόγω του μεγάλου μεγέθους των ΠΕΠ.

Αξιοσημείωτα είναι ακόμα τρία στοιχεία :

Πρώτον, παρά τις κατά καιρούς δηλώσεις των αρμοδίων υπουργών μόλις πριν λίγες μέρες ανακοινώθηκε η έναρξη αναθεώρησης του σχεδιασμού του ΕΣΠΑ. Παρά την οικονομική κρίση που επιβάλλει το συντομότερο δυνατό τέτοιου είδους αλλαγές, καθώς έχουν προκύψει νέα κοινωνικοοικονομικά δεδομένα, η κυβέρνηση άφησε να περάσει αναξιοποίητος ενάμισης χρόνος.

Δεύτερον, υπάρχουν κενά στους μηχανισμούς ελέγχου των κοινοτικών κονδυλίων, όπως εντόπισε η αρμόδια αρχή ελέγχου του Υπουργείου Οικονομικών (ΕΔΕΛ), με αποτέλεσμα να κινδυνεύει η επιστροφή κονδυλίων λόγω παρατυπιών. Και αυτό θα οξύνει ακόμη περισσότερο το όλο πρόβλημα.

Τρίτον, η κυβέρνηση δεν έχει δώσει κανένα στοιχείο σχετικά με τους διαρθρωτικούς δείκτες του ΕΣΠΑ και την επίτευξη των στόχων που θέτει η στρατηγική «Ευρώπη 2020». Ειδικά σε μια περίοδο ύφεσης, όπως αυτή που περνά η χώρα μας, είναι σημαντικό να γνωρίζουμε ότι τα ευρωπαϊκά κονδύλια δεν ξοδεύονται απλώς, αλλά συντελούν ουσιαστικά στην επίτευξη ποιοτικών στόχων και τη βελτίωση του επιπέδου της χώρας μας ώστε να γίνει ανταγωνιστική και να μπορέσει να βγει από τη δύσκολη αυτή συγκυρία.

Κατόπιν τούτων, επερωτάται ο αρμόδιος Υπουργός:

1. Ποιος είναι ο λόγος για την υποχώρηση της Ελλάδας από την 5^η θέση στις απορροφήσεις στην ΕΕ το Σεπτέμβριο του 2009 στην 17^η θέση τον Δεκέμβριο του 2010 (23^η το Σεπτέμβριο του 2010);

2. Τι ήταν αυτό που επέβαλε να τοποθετηθεί ο Γενικός Γραμματέας Επενδύσεων και Ανάπτυξης έξι ολόκληρους μήνες μετά την εκλογική νίκη του ΠΑΣΟΚ, ενώ θεωρητικώς προτεραιότητα του κυβερνώντος κόμματος είναι οι επενδύσεις και η ανάπτυξη;

3. Πώς εξηγείται ότι δεν έχει λειτουργήσει στην πράξη μια Διυπουργική Επιτροπή που θα θέτει προτεραιότητες για το ΕΣΠΑ, θα περιορίσει τις καθυστερήσεις και θα απεμπλέξει προγράμματα που έχουν βαλτώσει;

4. Θεωρεί άραγε επαρκείς τις ρυθμίσεις του νόμου 3840/2010 που ψηφίστηκε την περασμένη άνοιξη και εμφανίστηκε τότε ως μια μεγάλη μεταρρύθμιση για το ΕΣΠΑ;

5. Πόσο ουσιαστικό βήμα προς τα μπρος θεωρεί την πλασματική απορρόφηση πόρων μέσω της δημιουργίας ταμείων χαρτοφυλακίου και πόσος χρόνος πρέπει να μεσολαβήσει έτσι ώστε τα κοινοτικά κονδύλια μέσω αυτών των ταμείων να φτάσουν στους πραγματικούς δικαιούχους;

6. Πώς συμβιβάζεται η προεκλογική διακήρυξη του Πρωθυπουργού ότι τρεις προσωπικοί του στόχοι είναι η πράσινη ανάπτυξη, οι νέες τεχνολογίες και η διοικητική μεταρρύθμιση όταν τα Προγράμματα «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη», «Ψηφιακή Σύγκλιση» και «Διοικητική Μεταρρύθμιση» είναι εκείνα με τη χαμηλότερη απορροφητικότητα;

7. Πόσο ενοχλητικό ήταν για την κυβέρνηση να μη μειώσει τον αρχικό προϋπολογισμό του Προγράμματος για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και ποιος λόγος επέβαλε τελικά να βρεθούν, με την ίδια μέθοδο που είχαν ήδη βρεθεί από την δική μας κυβέρνηση τα χρήματα για το πρόγραμμα της Ενεργειακής Αναβάθμισης των Κτιρίων, αλλά με ένα χρόνο καθυστέρηση;

8. Πόσο ενθαρρυντικό θεωρεί το γεγονός ότι σε ορισμένα προγράμματα («Προσπελασιμότητα», «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη» κ.λπ.), η απορροφητικότητα στηρίζεται σχεδόν αποκλειστικά σε έργα – γέφυρες του Γ΄ Κ.Π.Σ.;

9. Γιατί οι διαφημίσεις σε σχέση με το Πρόγραμμα «Ανάπτυξη Ανθρώπινου Δυναμικού» δεν συνοδεύτηκαν από προκηρύξεις έργων κατάρτισης ή προώθησης της απασχόλησης τον τελευταίο χρόνο;

10. Δέχεται τελικώς η κυβέρνηση ότι ενώ το ΕΣΠΑ ήταν βασικό εργαλείο για την τόνωση της αγοράς, σημειώθηκαν τον τελευταίο χρόνο καθυστερήσεις στην προώθησή του, ή πιστεύει ότι όλα σχεδιάστηκαν και εφαρμόστηκαν με άψογο και υποδειγματικό τρόπο, όπως επιχειρούν οι εκπρόσωποί της να πείσουν τους Έλληνες πολίτες;

Οι επερωτώντες Βουλευτές:

Κωστής Χατζηδάκης

Κωστής Μουσουρούλης

Σταύρος Καλογιάννης

Βλάχος Γεώργιος

Γιαννόπουλος Αθανάσιος

Δαβάκης Θανάσης

Ζώης Χρήστος

Καλαφάτης Σταύρος

Κεφαλογιάννη Όλγα

Μητσοτάκης Κυριάκος

Νικολόπουλος Νίκος

Παπαδόπουλος Μιχάλης

Πλακιωτάκης Γιάννης

Σπηλιωτόπουλος Αρης

Σταϊκούρας Χρήστος

ΟΝΟΜΑ ΕΠΩΝΥΜΟ ΒΟΥΛΕΥΤΟΥ:ΚΩΣΤΗΣ ΜΟΥΣΟΥΡΟΥΛΗΣ
ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ: ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
ΕΚΛΟΓΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ: ΝΟΜΟΣ ΧΙΟΥ


Ερώτηση & Αίτηση Κατάθεσης Εγγράφων (ΑΚΕ)
Αρ. πρωτ. 4592/562 /18.1.2012

Προς:    Υπουργό Υποδομών, Μεταφορών & Δικτύων, κ. Μ. Βορίδη


Θέμα:    Προετοιμασία κλεισίματος έτους 2011 για το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα ‘Ενίσχυση της Προσπελασιμότητας’ του ΕΣΠΑ 2007-2013


Σας επανακαταθέτω την υπ. αριθμόν 1649/244 /18.11.11 Ερώτηση και Αίτηση Κατάθεσης Εγγράφων, για την οποία δεν έλαβα καμία απάντηση και παρακαλώ για την απάντησή της.

Έχει επισημανθεί σε αρκετές περιπτώσεις η ανησυχία της Νέας Δημοκρατίας αναφορικά με την πρόοδο του ΕΣΠΑ 2007-2013, που ως γνωστόν χρηματοδοτεί μεγάλο μέρος των αναπτυξιακών έργων και δράσεων που σχεδιάζονται και υλοποιούνται στη χώρα.

Σύμφωνα με την από 02.8.2011 προηγούμενη απάντηση του Υπουργείου Υποδομών στην υπ’αριθμ. 18927/931/06.7.2011 Ερώτησή μου, το τομεακό Επιχειρησιακό Πρόγραμμα ‘Ενίσχυση της Προσπελασιμότητας’ (ΕΠΕΠ), αν και το μεγαλύτερο Πρόγραμμα του ΕΣΠΑ, τελούσε σε διακοπή πληρωμών από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και δεν είχε λάβει από αυτήν χρηματοδότηση εντός του 2011.

Επειδή τα δημόσια έργα αφορούν σημαντικό τμήμα του ΕΣΠΑ, με τα μεγάλα έργα να αποτελούν αναπτυξιακές ευκαιρίες για όλη τη χώρα, και τα μικρά να αποτελούν τροφοδότη της τοπικής ανάπτυξης και απασχόλησης, 

Επειδή στο τέλος του έτους πρόκειται να εφαρμοστεί σύμφωνα με τους Κανονισμούς ο κανόνας αυτόματης αποδέσμευσης κονδυλίων σε περίπτωση μη απορρόφησης, για όλα τα τομεακά Επιχειρησιακά Προγράμματα και Περιφερειακά Επιχειρησιακά Προγράμματα του ΕΣΠΑ,

Ερωτάται ο κ. Υπουργός:


1.    Έχει αρθεί η διακοπή πληρωμών από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και κατόπιν ποίων διευθετήσεων; Παρακαλώ για την κατάθεση της σχετικής αλληλογραφίας μεταξύ του Υπουργείου Υποδομών, Μεταφορών & Δικτύων και της Γενικής Διεύθυνσης Περιφερειακής Πολιτικής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

2.    Πόσες δαπάνες υποβλήθηκαν στην Ε.Ε. υπό την τελευταία αίτηση πληρωμής για το Πρόγραμμα ‘Ενίσχυση της Προσπελασιμότητας’; Ποιες είναι οι προβλέψεις του Υπουργείου για την επίτευξη των στόχων απορρόφησης συνολικά για το 2011 και την ικανοποίηση του κανόνα αυτόματης αποδέσμευσης κονδυλίων;

3.    Τι ποσοστό των δαπανών που έχουν ως σήμερα υποβληθεί στην Ε.Ε. από το τομεακό αυτό Πρόγραμμα, αφορούν σε έργα τα οποία είχαν δημοπρατηθεί, ή οι συμβάσεις τους υπογραφεί μέχρι το τέλος του 2009; Παρακαλώ για σχετικό πίνακα.

4.    Καθώς στην προαναφερθείσα απάντηση στον Κοινοβουλευτικό έλεγχο, το Υπουργείο Υποδομών δήλωσε πως το Πρόγραμμα ‘Ενίσχυση της Προσπελασιμότητας’ δεν είχε «αναπτυξιακό περιεχόμενο», υπάρχει μέχρι σήμερα οιαδήποτε αλλαγή στο στρατηγικό κείμενο του Προγράμματος -πλην των χρηματοδοτικών πινάκων- σε σχέση με το αρχικό εγκριθέν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή; Παρακαλώ για την κατάθεση νεότερης εγκριτικής Απόφασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, αν υπάρχει.

5.    Σε συνέχεια του προηγούμενου ερωτήματος,  καθώς το Υπουργείο φέρεται να «επανασχεδίασε, σε συνεργασία με τις Περιφέρειες, το συνολικό πρόγραμμα των δημοσίων υποδομών που εντάσσονται στο ΕΣΠΑ (τομεακό Ενίσχυση της Προσπελασιμότητας και Περιφερειακά Επιχειρησιακά Προγράμματα)», παρακαλώ για την κατάθεση του ανασχεδιασμού αυτού για το τομεακό Πρόγραμμα, καθώς και ανά Περιφέρεια. Ο σχεδιασμός έγινε με τις αιρετές διοικήσεις των Περιφερειών;

6.    Το εξαγγελθέν από το 2009 «επιτελικό σύστημα παρακολούθησης έργων και συμβάσεων» για όλα τα δημόσια έργα της χώρας, είναι σε λειτουργία;


Ο Ερωτών Βουλευτής

Κωστής Μουσουρούλης                                    Αθήνα, 18.1.2012
Βουλευτής Ν. Χίου