Αρχίζω αυτή τη συζήτησή μας παραθέτοντας μια ιδιάζουσα φράση ενός άρθρου ξένης (από την Ιρλανδία) συνεργάτιδάς μας στο περιοδικό μας –το φιλοξενούμε σε στο νέο τεύχος μας -με τίτλο “Chios, my greek obsession” όπου η υμνεί με «στεντόρια φωνή» το νησί για τις ομορφιές του, αλλά και για τους κατοίκους του πράγμα που μου δίνει το έναυσμα για τις παρακάτω ερωτήσεις.
1. Τι είναι εκείνο που κάνει τη Χίο να ξεχωρίζει από τα άλλα νησιά; H ιστορία της, ο πολιτισμός της, η φιλοξενία της, τα τοπία της, οι κάτοικοί της ή όλα μαζί;
Η Χίος όντως μπορεί να εντυπωσιάσει τον κάθε επισκέπτη, όπως προφανώς έγινε με τη συνεργάτη σας από την Ιρλανδία. Το νησί, σε κάθε σχεδόν σημείο του, έχει έναν ανεπανάληπτο συνδυασμό φύσης, πολιτισμού και ανθρώπων. Ο Βορράς, περιοχή Natura, ένα ανοικτό γεωπάρκο, ταυτόχρονα ορεινό και νησιωτικό. Ο Νότος, ο τόπος της μαστίχας και των μεσαιωνικών χωριών. Και το κεντρικό τμήμα, το αστικό, με κυρίαρχη περιοχή τον Κάμπο, μοναδικό γεωργικό σύνολο, τόπος παραγωγής περίφημων οπωροκηπευτικών. Παντού, σχεδόν, επάνω στο νησί διάσπαρτα μνημεία αρχαίου, βυζαντινού και νεώτερου πολιτισμού. Οι Χιώτες, φιλόξενοι άνθρωποι, κοσμοπολίτες λόγω του εμπορίου και της ναυτικής παράδοσης, δημιουργικοί και προκομμένοι, χαρακτηρίζονται από τις φράσεις: «Χίος γέλως», «Χίαι τράπεζαι» και «Χία ζωή». Δηλαδή από αίσθηση του χιούμορ, την επιθυμία για φιλική παρέα, συνοδεία καλού φαγητού και την επιδίωξη ζωής καλής ποιότητας. Είναι σαφές πώς δεν μπορείς να περιγράψεις με λόγια όλα αυτά που μπορούν να γεμίσουν τις αισθήσεις του επισκέπτη.
2. Ακόμα γιατί αιχμαλωτίζει τον επισκέπτη και τον κάνει να επισκέπτεται το νησί ξανά και ξανά μέχρι στο σημείο που πολλές φορές να το επιλέγει και για μόνιμη διαμονή;
Νομίζω ότι είναι το σύνολο αυτών που αισθάνεται και ζει κανείς όταν επισκεφθεί το νησί.
3. Πολιτεύεστε σ’ αυτό το ξεχωριστό νησί και υποσχεθήκατε να εφαρμόσετε ένα Ολοκληρωμένο Στρατηγικό Σχέδιο, που έφερε τον τίτλο «Η Χίος μπορεί περισσότερα». Ειδικότερα αναφέρεστε σ’ ένα «Ολοκληρωμένο πρόγραμμα Τουριστικής ανάπτυξης», με έμφαση στην εναλλακτική τουριστική αξιοποίηση της υπαίθρου του νησιού και στην εκμετάλλευση των κενών κατοικιών στα χωριά, ως καταλυμάτων πεζοπορικού - φυσιολατρικού ή εναλλακτικού τουρισμού κ.ά.
Τι είναι εκείνο που σας κάνει να πιστεύετε ότι μπορεί να υλοποιηθεί αυτό το Σχέδιό σας;
Έχω δεσμευτεί να διαμορφώσω, να θέσω τις βάσεις, για ένα Ολοκληρωμένο Στρατηγικό Σχέδιο για την ανάπτυξη και των τριών νησιών του πρώην Νομού Χίου (Χίος, Ψαρά και Οινούσσες) γιατί πράγματι πιστεύω ότι έχουν πολλές δυνατότητες και χρειάζονται έναν οδικό χάρτη με σαφείς προτεραιότητες και σχεδιασμό, που να οδηγεί με σταθερά βήματα στο μέλλον. Οδικός χάρτης, ο οποίος και λείπει αυτή τη στιγμή. Στο πλαίσιο αυτό, η τουριστική ανάπτυξη αποτελεί έναν, όχι τον μόνο, από τους πυλώνες που μπορεί να συμβάλλει στο αύριο των νησιών. Αυτά που αναφέρετε όντως μπορούν να περιλαμβάνονται στην τουριστική ανάπτυξη. Η Χίος είχε την τύχη να μείνει ανέπαφη, από το «μαζικό τουρισμό», ενώ έχει ένα πλούσιο οικολογικό και πολιτιστικό απόθεμα που μπορεί να αξιοποιήσει για την ανάπτυξη εναλλακτικών και εξειδικευμένων μορφών τουρισμού. Η δική μου δέσμευση έχει αρχίσει να υλοποιείται καθώς παρουσίασα το πρώτο μέρος του σχεδίου αυτού, που είναι η ανάλυση της υφιστάμενης κατάστασης, δηλαδή της βασικής προϋπόθεσης του να γνωρίζεις πού είσαι, ποια δυνατά και αδύνατα σημεία έχεις και ποιο είναι το περιβάλλον, εξωτερικά και εσωτερικά από το νησί.
Όπως είναι αντιληπτό η υλοποίηση ενός σχεδίου δεν είναι υπόθεση ενός ανθρώπου. Σε ό, τι με αφορά θέλω να υπογραμμίσω δύο θέματα: Πρώτον, η αντίληψή μου για την πολιτική απέχει πολύ από τις υποσχέσεις χωρίς αντίκρισμα. Κατά συνέπεια η πρόταση μου πρόκειται να είναι υλοποιήσιμη και όχι κενή περιεχομένου. Δεύτερον, όπως από όλες τις θέσεις, επαγγελματικές και δημόσιες, που έχω περάσει πάντα δουλεύω πάνω σε συγκεκριμένους και υλοποιήσιμους στόχους, αυτό πρόκειται να αντανακλάται και στην εφαρμοσιμότητα του σχεδίου. Το σχέδιο πρόκειται να το δώσω σε δημόσιο διάλογο και εύχομαι να υιοθετηθεί από τα θεσμικά εκείνα όργανα που έχουν την ευθύνη υλοποίησης.
4. Μπορεί η κρίση που περνά η χώρα μας να γίνει ευκαιρία για να εφαρμόσετε μια ολοκληρωμένη περιφερειακή εμπορική πολιτική προώθησης των προϊόντων και υπηρεσιών, όπως έχετε δηλώσει στο παρελθόν, τόσο του νησιού, της ευρύτερης περιοχής αλλά και της χώρας προς την Ευρώπη ή και τρίτες χώρες;
Η κρίση που περνά η χώρα, με επώδυνο τρόπο λόγο του μεγέθους της αλλά και λόγο λανθασμένων χειρισμών στην αντιμετώπισή της, δίνει την δυνατότητα να σκεφτούμε και να υλοποιήσουμε νέες προσεγγίσεις σε πολλές πλευρές της κοινωνικής, οικονομικής και πολιτικής ζωής. Πράγματι αναδεικνύει το μεγαλύτερο ρόλο που μπορεί να έχει η ανάπτυξη περιφερειακών πολιτικών και δράσεων. Μία τέτοια μπορεί να είναι η κοινή προώθηση των προϊόντων και των υπηρεσιών των νησιών μας. Αυτό μπορεί να αφορά στα υψηλής ποιότητας και μοναδικά προϊόντα που έχουμε, στην ανάδειξη της μοναδικότητας των νησιών μας ως τουριστικών προορισμών, αλλά και, γιατί όχι, και ως τόπων που μπορούν να δημιουργηθούν συνέργειες για ανάπτυξη επενδυτικών σχεδίων. Επιπλέον και στο περιφερειακό επίπεδο, μεταξύ των νησιών, μπορεί να αναπτυχθεί η ανταλλαγή προϊόντων και υπηρεσιών με τη δημιουργία σχετικών διασυνδέσεων.
5. H Χίος έχει, τα τελευταία χρόνια αλλά και πρόσφατα, μια καλή προβολή στην Ευρώπη μέσω διαφόρων δράσεων τουριστικού ενδιαφέροντος, με παρουσίαση μεγάλης ποικιλίας προϊόντων όπου οι επισκέπτες ξεναγούνται στα αρώματα και στις γεύσεις του ιστορικού νησιού αλλά και μέσω και γιγαντοαφισών, βιντεοσκοπημένων στιγμιότυπων από την παραγωγή της μαστίχας και διανομή τουριστικών φυλλαδίων. Πιστεύετε ότι αρκούν αυτά για την προσέλκυση των ξένων;
Πιστεύω ότι η προβολή της Χίου χρειάζεται να συστηματοποιηθεί προκειμένου, υπακούοντας στους σύγχρονους κανόνες του marketing, να μπορέσει να αποφέρει το μέγιστο δυνατό αποτέλεσμα. Όντως έχουν γίνει προσπάθειες ανάδειξης αυτού που καλείται destination branding, όμως μπορούν να γίνουν περισσότερα, να εμπλουτιστούν. Για παράδειγμα, το γεγονός ότι το Βόρειο τμήμα του νησιού παράγει από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, περισσότερη ισχύ από όση καταναλώνει, αντιλαμβάνεστε ότι θα μπορούσε να προωθηθεί ως carbon free area. Αυτό, σε συνδυασμό με το ότι είναι ένα μεγάλο γεωλογικό, γεωφυσικό πάρκο δεν έχουν αναδειχθεί επαρκώς. Από την άλλη η μαστίχα, φυσικό brand του νησιού, δεν έχει εξαντλήσει τις δυνατότητες για ακόμη μεγαλύτερη προβολή του νησιού. Κοιτάξτε, αυτό που έχω πει ότι η «Χίος μπορεί περισσότερα» αποτυπώνει σε πολλούς τομείς τις δυνατότητες που έχει το νησί.
6. Η Χίος αλλά και τα περισσότερα νησιά μας, έχουν έναν ακόμα πλούτο που δεν τον έχουν αξιοποιήσει όπως θα έπρεπε. Πρόκειται για τον ομογενειακό πλούτο, τις μεγάλες Χιακές παροικίες στο εξωτερικό. Πώς βλέπετε μια ενδεχόμενη συνεργασία μαζί τους;
Οι Έλληνες της διασποράς, οι ομογενείς, η μεγάλη ελληνική οικογένεια που ζει εκτός Ελλάδας πάντα αποτελούν μία ανεξάντλητη πηγή ελπίδας για τη χώρα. Έχω ζήσει για περισσότερα από 18 χρόνια στο εξωτερικό, Έλληνας της διασποράς και εγώ, και γνωρίζω από πρώτο χέρι. Την ομογένεια δεν πρέπει να τη θυμόμαστε μόνο όταν υπάρχει κρίση ή όταν επισκέπτεται τους τόπους καταγωγής το καλοκαίρι, αλλά να είμαστε σε διαρκή επικοινωνία και αλληλεπίδραση. Και αυτά χρειάζεται να γίνονται και συντονισμένα και θεσμικά. Οι Έλληνες στο εξωτερικό αποτελούν τους πρεσβευτές της χώρας σε καθημερινό επίπεδο και είμαι σίγουρος ότι οι περισσότεροι με αυτή τη σκέψη λειτουργούν. Οι ομογενείς Χιώτες έχουν διαρκή επαφή με την ιδιαίτερη πατρίδα, πολλοί έρχονται συστηματικά το καλοκαίρι και άλλοι για μόνιμη εγκατάσταση. Σαφώς, μπορεί και πρέπει να αναπτυχθεί με περισσότερο, με πιο συγκροτημένο τρόπο η ανταλλαγή απόψεων και η συνεργασία.
7. Ποιο είναι το μήνυμα που στέλνετε τόσο στις Χιακές Κοινότητες του εξωτερικού όσο και γενικότερα προς τον απόδημο ελληνισμό;
Πρώτα από όλα ένα μεγάλο ευχαριστώ για όσα έχουν διαχρονικά προσφέρει στην εθνική υπόθεση. Σε αυτή την εξαιρετικά κρίσιμη περίοδο, η πατρίδα μας χρειάζεται όλους, όπου και αν βρίσκονται στον κόσμο. Τους παρακαλώ λοιπόν να συμβάλλουν με την ελληνική ψυχή τους, όπως και όσο μπορούν στην εικόνα μας στο εξωτερικό. Είναι σημαντικό να μην παρασυρόμαστε από αυτήν την εικόνα της απαξίωσης. Δεν με αφορούν οι υπερβολές, αλλά σίγουρα λέω όχι στο ραγιαδισμό, όχι στην ενοχική συλλογικότητα. Επομένως, ο καθένας μας, στο εξωτερικό και εσωτερικό, αυτό που μπορεί να κάνει είναι να είναι ο πρεσβευτής του εαυτού του και μέσα από αυτό και της Ελλάδας. Να είναι έντιμος στη δουλειά του και τη ζωή του, να κάνει ό,τι μπορεί για να συνεισφέρει στην κοινωνία και τον περίγυρό του, να μη χάνει την ελπίδα του και να συνεχίσει να μάχεται για την προκοπή του. Από εκεί και πέρα, κανείς λαός αυτού του κόσμου δεν μπορεί να κουνάει το δάχτυλο στον άλλο. Οι γενικεύσεις είναι φασισμός και τα θιγόμενα αντανακλαστικά ενός ολόκληρου λαού δεν μπορεί να κάνουν λάθος, αυτό θα έλεγα στους απόδημους Έλληνες να μεταφέρουν στους συμπολίτες τους του κόσμου. Στους συμπατριώτες μου από τη Χίο, τις Οινούσσες και τα Ψαρά, θέλω να στείλω μήνυμα ενότητας του Χιακού Ελληνισμού ανά τον κόσμο, και να τους ζητήσω να πυκνώσουν τις επισκέψεις τους στα νησιά μας. Όλοι μαζί οι Έλληνες, με εθνική ενότητα και διαρκή προσπάθεια, θα επαναφέρουμε σύντομα την ελπίδα στον τόπο μας.
8. Ποιοι κατά τη γνώμη σας, είναι οι τρόποι με τους οποίους, οι απόδημοι Έλληνες θα μπορούσαν να βοηθήσουν τη χώρα μας αυτές τις δύσκολες στιγμές;
Νομίζω ότι απάντησα ήδη. Δεν είμαι της λογικής της δημιουργίας «ομολόγου της διασποράς», γιατί αποτελεί εκμετάλλευση κατά τη γνώμη μου, της αγάπης των ομογενών για την πατρίδα. Είναι διαφορετικό βέβαια να δημιουργηθούν επιτέλους συνθήκες για νέες επενδύσεις στην Ελλάδα και να προσελκυσθούν όσοι το επιθυμούν είτε για επαναπατρισμό, ή για νέους επιχειρηματικούς δεσμούς με την πατρίδα. Επίσης, πρέπει να αξιοποιήσουμε τα πανεπιστήμιά μας, ως διαύλους επαφής με τους Έλληνες επιστήμονες διεθνούς κύρους, προκειμένου να συμβάλλουν σε εθελοντική δράση, ο καθένας στον τομέα του. Πιθανώς σε μία βάση επισκεπτών καθηγητών στα ελληνικά ιδρύματα, ή ακόμα και σε θέση διοικητικής ευθύνης της πολιτείας, όπου απαιτείται εξειδίκευση. Δυστυχώς πολλές φορές, ανάλογες πρωτοβουλίες ναυάγησαν, εξαιτίας συντεχνιακών λογικών ακόμα και στα πανεπιστήμια. Αυτό θα πρέπει να μην είναι αποδεκτό πλέον, από την ελληνική πολιτεία και κοινωνία. Πιστεύω πως οι ομογενείς έχουν υψηλή αίσθηση καθήκοντος προς την πατρίδα και οι ίδιοι γνωρίζουν πού και πώς μπορούν να συμβάλλουν στη δύσκολη στιγμή. Εφόσον το επιθυμούν, υπάρχουν πολλοί τρόποι να συνεισφέρουν οικονομικά και γνωρίζω πως αρκετοί το κάνουν, στα βήματα των μεγάλων ευεργετών της Ελλάδας που προέρχονταν από την ομογένεια. Σίγουρα έχουμε ανάγκη τους νέους Αβέρωφ, Μπενάκη, Σκυλίτση και μακάρι να υπάρξουν.
